Katarakt Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir

Katarakt nedir?

Katarakt gözümüzün içerisindeki lensin yani kendi merceğimizin saydamlığını yitirerek bulanıklaşması demektir. Bu rahatsızlık yaşla birlikte çıkabileceği gibi doğumsal da olabilir. Bebeklerde ve çocuklarda da görülebilir .

Katarakt nedenleri

Genelde yaş ile birlikte gelişen bu rahatsızlıkta gözde meydana gelen travmaların da ( darbe , ameliyat , uzun süren rahatsızlıklar) etkisi olmaktadır . Ayrıca şeker hastalığı ve steroid içerikli ilaçların uzun süre kullanımı yine bu rahatsızlığın meydana gelmesini sağlayabilir.

Kataraktın belirtileri

Bu durumda çift görme , bulanıklaşma , gece görme kaybı ,ışığa hassasiyet , görme de yavaş yavaş azalma , okumada güçlük , renklerin giderek soluklaşması ve gözlük numaralarının sıkça değişmesi gibi durumlar gözlemlenir ve hemen uzman bir hekime muayene olunmalıdır.

Katarakt nasıl oluşur?

Erişkin kataraktları genellikle ileri yaşlarda ortaya çıkar. Yaş aldıkça vücudun her organı gibi göz ve özellikle göz merceğinde bozulmalar meydana gelir. Bu bozulmalar bazı hastalarda merceğin su içeriğinin değiştirebilir ve mercek liflerinin diziliminin deforme olmasına sebep olabilir. Bazı hastalarda merceğin ön ve arka kısmında hücresel atıkların birikmesine, bazı hastalarda ise her iki duruma birden sebebiyet verir.

Her şekilde ortaya çıkan sonuç doğal göz içi merceğinin şeffaflığını kaybetmesidir.

Kaç çeşit katarakt vardır?

Yaşa bağlı kataraktlar: Kataraktın en sık karşılaşılan tipi, yıllar ile birlikte göz içindeki merceğinde yaşlanması ile oluşan yaşa bağlı katarakttır. Göz içi mercek 40’lı yaşlardan itibaren yaşlanmaya başlar. Ayrıca diyabet, UV, sigara, beslenme bozukluğu da bu yaşlanmayı hızlandırır.

İkincil kataraktlar: Gençlerde, radyasyon tedavisi gibi dış etkenler veya bazı hastalıkların tedavisinde kullanılan kortizonların yan etkileri veya diyabet gibi iç etkenleri katarakt gelişmesine sebep olabilir. Bu oluşumlar da ikincil kataraktlar olarak sınıflandırılır.

Doğumsal kataraktlar: Bu tipte katarakt doğumdan hemen sonra bebeklerde gözlemlenebilmektedir. Bu durum irsi olabilir, ya da bebek henüz anne karnında embriyo halindeyken radyasyona maruz kalması, annenin kullandığı ilaçlar veya gebelikte sigara kullanımı doğumsal kataraktın oluşumunda etken olabilir.

Kataraktın tedavisi mümkün müdür?

Katarakt, göz içindeki normal doğal lensimizin bulanıklaşmasına , kesifleşmesine denir. Tek tedavisi cerrahidir.

Katarakt ameliyatı

Normal katarakt ameliyatında mikron düzeyinde hassas kesi yapabilen bıçaklarla korneal kesiler yapılır. Katarakt gelişen lensimizin ön zarı ince aletlerle yuvarlak bir şekilde açılır. Katarakt fako yöntemiyle yani yüksek ultrasonic ses dalgalarıyla parçalanır ve emilir, sonra katarakttan temizlenen kapsül içine göz içi lensi yerleştirilir…

Femto katarakt ( LENSX bu konudaki ALCON Firmasının ürettiği femto cihazının adı) ameliyatında normalde korneal kesiler için kullandığımız bıçakları kullanılmaz ,onun yerine korneal kesilerifemtosaniye laser ile yapılır.Kataraktın ön zarı, alet yerine femtosaniye laser ile yuvarlak bir şekilde kesilip çıkartılır. Aynı zamanda femto saniye laser ile katarakt gelişen lens parçalara bölünür ve katarakttın gözden temizlenmesi için ise yine fako tekniğinden faydalanılır.

Katarakt ameliyatı ne zaman yapılmalıdır?

Doğuştan varolan göz içi lensimiz normalde şeffaf berrak olup göze gelen ışıkların göz içine geçmesini ve böylece görmemizi sağlar. Normalde şeffaf olan göz içi lensinin bulanıklaşmasına katarakt denir. Bulanıklaşan lensten ışıkların arkaya düşmeşi zorlaşır yani görme azalmaya başlar. Hastanın görmesinin azalması, yaşam kalitesinin düşmesi katarakt ameliyatının zamanını belirler.

Lazerle katarakt ameliyatı yapılabilir mi?

Femto katarakt ( LENSX bu konudaki ALCON Firmasının ürettiği femto cihazının adı) ameliyatında normalde korneal kesiler için kullandığımız bıçakları kullanılmaz ,onun yerine korneal kesilerifemtosaniye laser ile yapılır. Kataraktın ön zarı, alet yerine femtosaniye laser ile yuvarlak bir şekilde kesilip çıkartılır. Aynı zamanda femto saniye laser ile katarakt gelişen lens parçalara bölünür ve katarakttın gözden temizlenmesi için ise yine fako tekniğinden faydalanılır .

Femtosaniye laser katarakt cerrahisinde;

1.Korneal kesileri

2.Ön kapsülün yuvarlak bir şekilde kesilmesine

3.Katarakatı parçalara ayırmaya

4.Astigmat için korneal kesi yapmaya yarar.

Katarakt ameliyatında hangi mercekler kullanılır?

Bu ameliyatta saydamlığını yitiren kendi merceğimiz yerine aynı işlevi yerine getirecek göz içi lensler takılmaktadır. Merkezlerimizde hastanın ihtiyacına ve durumuna uygun her türlü mercek kullanılabilmektedir.

Başlıca tercih edilenleri sayarsak ; Zeiss ‘ın bifokal ( tek odaklı ) , Multifokal ( iki odaklı ) , Trifokal ( üç odaklı ) lensleri , Alcon ‘un IQ , IQ torik ve Panoptix’ leri ile Restor – torik lensleri hastalarımızda sıkça kullanılmaktadır.

Katarakt ameliyatı öncesi

Katarakt ameliyatından önce ayrıntılı göz muayenesi yapılır. Göz ön kısmına ve göz arkasına ayrıntılı tetkik yapılır. Göz içine yerleştirilmesi planlanan lensin numarası özel aletlerle ölçülür. Ortalama bu işlemler 1-2 saat içinde biter.

Katarakt ameliyatı sonrası görme

Katarakt ameliyatından hemen sonra yavaş yavaş görme başlar. Ancak ilk saatlerde yanma batma sulanma olur .1-2 gün içinde görme kalitesi artmaya başlar. 10-15 gün içerisinde istenilen görme seviyesine ulaşır. Ancak unutulmamalıdır ki iyileşme kişiden kişiye değişiklik gösterebilir .

Katarakt ameliyatı sonrası ağrı olur mu?

Katarakt ameliyatı sonrası ağrı olmaz ancak yanma batma sulanma olur. Eğer şiddetli ağrı varsa yolunda gitmeyen bir şeyler var demektir. Bu durumda hemen doktorunuzla irtibata geçmenizde fayda vardır.

Katarakt tekrarlar mı?

Katarakt tekrarlamaz. Katarakt gelişen doku yani lens çıkarılıp yerine yeni bir lens konmuştur. Yeni konan mercekte de katarakt gelişmeyeceği için rahatsızlık tekrarlamayacaktır.

Katarakt genetik mi?

Katarakt yaşla birlikte gelişen bir rahatsızlıktır.Ancak göze alınan travma sonrası katarakt gelişimi hızlıdır.Sistemik hastalıklarda (mesala şeker hastalığı) erken yaşta katarakt gelişir.Kullanılan sistemik ilaçalara bağlı (kortizon gibi) katarakt gelişir.

Doğuştan da bebeklerde katarakt görülebilir.Gebelik esnasında annesinin geçirdiği hastalıklara bağlı olarak gelişir.Bebeklerin kataraktı erken dönemde (ilk 12 haftada) tanı konup ameliyat edilmesi oldukça önemlidir.Bu yüzden bebeklerin doğar doğmaz göz muayenesi yapılması şarttır.