vitrektomi

Vitreus, göz küresinin iç kısmını dolduran, jel kıvamında şeffaf bir dokudur. Göz hacminin yaklaşık üçte ikisini kaplar ve gözün anatomik şeklinin oluşmasına katkıda bulunur. Gözün özellikle arka segmentinin hastalıklarında vitrektomi ameliyatı, yani vitreus jelinin cerrahi yolla boşaltılması gerekebilmektedir. Vitrektomi sonrası vitreus jelinin yerini hümoraköz adı verilen göziçi salgısal sıvısı doldurur.

Vitrektomi veya diğer ismi ile Pars Plana Vitrektomi (PPV), 0.5 mm den daha ince çaplı kesici ve emici bir aletle gözün içerisine girilerek, gözün arka kısmında geniş alandaki boşluğu dolduran saydam jeli, yani vitreusu bulunduğu yerden ayırıp kısmi veya tamamen boşaltma işlemidir. Vitreusun boşaltılması, vitreoretinal cerraha retinaya ve patolojilere ulaşma imkânı verir.

Vitrektominin Amacı Nedir?

Bu ameliyatlarda göz içi sıvısı (vitreus) içindeki kanamaların, çekinti yapan bantların, göz içi yabancı cisim veya enfeksiyon varsa onun temizlenmesi ve retinanın (gözün sinir ağı tabakası) tekrar eski anatomik yapısına kavuşması hedeflenir. Kanamalar, iltihap hücreleri, yabancı cisimler ve skar dokuları görüntünün algılandığı retinaya ulaşmasına engel olarak görme fonksiyonunu bozuyorsa, vitrektomi ile bunun düzeltilmesi gerekir.

Hangi Durumlarda Vitrektomi Uygulanır?

Vitrektomi ile gerekli olan hastalıklar tedavi edilmezse körlük ve gözün tümden kaybı söz konusu olabilir. Örneğin retina yırtığı, dekolmanı, göz içi enfeksiyonu ve yabancı cisimi olan bir hasta tedavi edilmezse gözde zaman içinde ışık hissi kaybı ve ftiziz (gözün küçülüp sönmesi) kaçınılmaz olabilir. Ameliyatın önder amacı bu gibi durumları engellemektir. Genellikle, ilk vitrektomi ameliyatında anatomik ve görsel başarıya ulaşmak planlanır. Bazen bunu başarmak için tekrarlayan ameliyatlar gerekebilmektedir.

Vitrektomi uygulamasının birçok sebebi vardır. En önemli endikasyonlar:

– Diyabetik retinopati (Şeker hastalarında görülen ileri patolojiler)

– Vitreus kanaması (göz içi kanama)

– Makula deliği (görme merkezinde delik)

– Makular pucker (görme merkezinde kırışıklık)

– Retina dekolmanı ve yırtıklar (gözün sinir ağı tabakasının kopması)

– Preretinal membranlar (sinir ağında oluşan zarlar)

– ROP (erken doğuma bağlı olarak uzun süre oksijen çadırında kalan bebeklerde görülebilen prematüre retinopatisinde )

– Katarakt cerrahisi sonrası göz içinde lens kalıntısı komplikasyonu

– Endoftalmi (Katarakt ve diğer göz ameliyatları sonrası göz içi enfeksiyonlar)

– Göz yaralanmaları tedavisi ve göz içi yabancı cisim çıkartılması

Göz doktorları tarafından, ameliyat sonrası görme tahmini yapmanın en zor olduğu ameliyat vitrektomi ameliyatıdır. Vitreus ve retinayı etkileyen sistemik (şeker ve hipertansiyon gibi) ya da herhangi bir göz hastalığı varsa, ilaç veya lazer gibi çeşitli tedavi yapılır. Ancak hastalık ilerlemesi durdurulamazsa hastalara vitrektomi ameliyatı uygulanmaktadır.

Vitrektomi Nasıl Yapılır?

Sağlık teknolojisindeki yenilikler, özellikle de göz sağlığı uygulamalarında çağdaş ve çok daha konforlu teşhis ve tedavi süreçlerinin yaşanmasına kapı açmaktadır. Göz sağlığının korunmasında uygulanan en önemli cerrahi girişimlerden biri olan Vitrektomi; mikro cerrahi yöntemi ile uygulanmaktadır.

Bu yöntemde gözün arka kısmını görmeye olanak veren özel mercekler ve görüntüleme sistemleri de kullanılmaktadır. Ameliyat sırasında hasarlı, daha önce lazer, iğneler yapılmış veya travma almış retina dokusu tamir edilmeye çalışılır. Yani anlaşılacağı üzere vitrektomi ameliyatı ile doku değişimi değil, doku tamiri yapılır. Ameliyatın anatomik başarısı, belirlenen bu hedeflere ulaşmaktır, fonksiyonel başarıya, yani sinir dokusu olan ve yenilenmeyen retinada (ağ tabaka) elde edilebilecek görme düzeyi ancak ameliyattan belli bir süre sonra belirlenebilir. Elbette bu sonuçlar görmeyi sağlayan hassas yapılarının operasyon öncesinde ne kadar etkilenmiş olduğu ile de ilgilidir. Daha önceki hasar az ise ameliyat sonrası görme artışı çok, etkilenme çok ise görme seviyesinde artış az olabilir.

Vitrektomi Sonrası

Vitrektomi uygulaması sonrası göz bir bandaj ile kapatılır. Göz bölgesi çarpma, düşme veya darbe alma gibi olaylardan maksimum derecede korunmalıdır. Vitrektomi sonrasında ağrı, batma hissi, yanma hissi, kızarıklık gibi durumlar gözlenmekte ve olağan karşılanmaktadır. Doktor tarafından önerilen ilaç tedavisinin uygulanması ameliyat sonrası komplikasyonların önüne geçmek adına önem taşımaktadır. Ameliyat sonrasında 1 hafta süre ile su ile temas olmamalı ve göz hijyenine dikkat edilmelidir.

Uygulamayı gerçekleştirecek olan doktorun tecrübesi ve uzmanlığı, ameliyatın tüm risk faktörlerinin önüne geçilerek nitelikli bir şekilde uygulanması ve operasyon sonrasında göz bakımının özenli bir şekilde yapılması; Vitrektomi ameliyatının başarısına doğrudan etki etmektedir.