De keelamandelen zijn weefsels die tot ons immuunsysteem behoren en zich aan beide zijden van de keel bevinden. Wanneer ze echter vaak geïnfecteerd raken, kunnen zij leiden tot aandoeningen die zowel de levenskwaliteit verminderen als een risico op chronisch verloop met zich meebrengen. Tonsilontsteking kan op elke leeftijd voorkomen. Soms zwellen de amandelen op, doen pijn en wordt slikken bemoeilijkt.
Wat is Tonsilontsteking?
Tonsilontsteking is een aandoening die ontstaat wanneer de keelamandelen geïnfecteerd raken. In de medische taal wordt dit tonsillitis genoemd.
De meest voorkomende bacteriële verwekker is de bèta-hemolytische streptokokbacterie. Wanneer de amandelen geïnfecteerd raken, zwellen ze op, worden rood en kan er pus op het oppervlak ontstaan. Dit veroorzaakt keelpijn ter hoogte van de amandelen, koorts en vermoeidheid.
Terugkerende tonsilontsteking kan in de loop van de tijd chronisch worden en de vorming van amandelsteentjes (tonsillolieten), die een slechte adem veroorzaken, in de hand werken. Een amandelsteen ontstaat door verharde restjes die zich ophopen in de crypten (inkepingen) van de amandelen.
Wat zijn de Symptomen van Tonsilontsteking?
In sommige gevallen gaat tonsilontsteking gepaard met oorpijn, hoofdpijn, koorts en algemene malaise. Als de klachten langer dan enkele dagen aanhouden of als slikken en ademhalen moeilijk wordt, moet u een arts raadplegen.
Veelvoorkomende symptomen zijn:
-
Er kan een hinderlijk gevoel in de keel optreden, zoals branderigheid, steken en een voortdurend geïrriteerd gevoel. Dit maakt slikken vaak moeilijk en pijnlijk.
-
Roodheid en duidelijke zwelling van de amandelen behoren eveneens tot de typische tekenen van tonsilontsteking.
-
Slechte adem en een vieze smaak in de mond kunnen ook symptomen zijn die samengaan met tonsilontsteking. Dit kan vaak aanhouden totdat de aandoening behandeld is.
-
Een van de reacties van het lichaam op een infectie is de aanwezigheid van gevoelige en vergrote lymfeklieren in de hals. Deze klieren kunnen bij tonsilontsteking soms pijnlijk en gevoelig worden.
Wat Helpt bij Tonsilontsteking?
Bij gevallen van tonsilontsteking met milde symptomen kunnen ondersteunende maatregelen verlichting geven. Ondersteunende behandelingen die u thuis kunt toepassen zijn:
-
Gorgelen met Zout Water: Gorgelen met lauw zout water kan het oedeem in de keel helpen verminderen.
-
Vochthinname: Voldoende drinken van lauw water en soepachtige vloeistoffen kan de keel verzachten.
-
Honing met Lauwe Melk: Dankzij het antimicrobiële effect van honing kan dit de pijn ter hoogte van de amandelen verlichten.
-
De Luchtvochtigheid in de Kamer Verhogen: Vochtige lucht vermindert droogheid en irritatie van de keel.
-
Rust: Het immuunsysteem heeft lichaamsrust nodig om effectief tegen de infectie te kunnen vechten.
Deze methoden kunnen tijdelijke verlichting geven, maar bij hoge koorts, ernstige slikklachten of ademhalingsproblemen moet u zonder tijd te verliezen een arts raadplegen.
Vorming van Amandelsteen en Oorzaak van Slechte Adem
De amandelen zijn weefselstructuren met talrijke kleine groeven en holtes op het oppervlak. In deze crypten kunnen in de loop van de tijd verschillende restjes achterblijven en zich ophopen. Een amandelsteen, in de medische taal tonsilloliet, is een klein, verhard massa’tje dat zich op het oppervlak van de amandelen vormt.
Amandelstenen komen vaker voor bij mensen die een chronische tonsilontsteking doormaken of regelmatig last hebben van gezwollen amandelen. In de crypten van de amandelen hopen zich onder andere de volgende stoffen op:
-
Dode cellen
-
Bacteriën
-
Voedseldeeltjes
-
Slijm (mucus)
Deze ophopingen verharden in de loop van de tijd door neerslag van calcium en andere mineralen, waardoor wit-gele steentjes ontstaan. Wanneer de mondhygiëne onvoldoende is, kan dit proces versnellen.
Waardoor Ontstaat Slechte Adem?
Amandelstenen vormen een gunstige omgeving voor de groei van bacteriën. Deze bacteriën breken eiwitten af en produceren zwavelverbindingen. Zwavelgassen leiden tot een onaangenaam ruikende adem.
Hoe Wordt de Aanwezigheid van Amandelstenen Herkend?
Amandelstenen geven vaak geen klachten, maar grotere stenen kunnen:
-
Een gevoel van iets dat vastzit of prikt in de keel
-
Een onaangenaam gevoel bij het slikken
-
Een vieze smaak in de mond
-
Het gevoel dat er stukjes vanuit de keel bewegen tijdens het spreken
veroorzaken.
Wat Kunt u Doen om Vorming van Amandelstenen te Voorkomen?
Regelmatig gorgelen, veel water drinken en dagelijks letten op een goede mondhygiëne verminderen de steenvorming. Bij vaak terugkerende amandelstenen of bij aanwezigheid van een chronische infectie kan een tonsillectomie (verwijderen van de amandelen) als blijvende oplossing worden overwogen.
Veelgestelde Vragen
Wat helpt tegen gezwollen amandelen?
Gorgelen met lauw zout water kan het oedeem in de keel verminderen en de pijn verlichten. Daarnaast is het belangrijk om veel te drinken, in een vochtige omgeving te rusten en zo nodig, op advies van een arts, medicijnen te gebruiken.
Wat helpt tegen pijn aan de amandelen?
Om de pijn aan de amandelen te verlichten, kan het nuttig zijn om lauwe kruidenthee te drinken, zuigtabletten voor de keel te gebruiken en voldoende rust te nemen. Als de pijn niet binnen enkele dagen afneemt, is het noodzakelijk deskundig medisch advies in te winnen.
Na hoeveel dagen gaat tonsilontsteking over?
Virale tonsilontstekingen herstellen doorgaans binnen 5–7 dagen. Bij bacteriële infecties nemen de symptomen met een geschikte antibioticabehandeling meestal binnen enkele dagen af, maar het geneesmiddel moet altijd onder controle van een arts worden gebruikt.
Kunnen amandelstenen vanzelf loskomen?
Kleine amandelstenen kunnen soms vanzelf loskomen en in de keel terechtkomen en vervolgens worden uitgescheiden. Bij terugkerende steenvorming en klachten van een slechte adem kan het echter nodig zijn om een keel-, neus- en oorarts te raadplegen.
