Waardoor ontstaat roodheid van de ogen na het zwemmen in het zwembad?

Roodheid van de ogen na het zwemmen in het zwembad is een van de meest voorkomende oogklachten in de zomermaanden. Roodheid, branderigheid, prikken en tranen die na gebruik van het zwembad optreden, worden meestal veroorzaakt door een tijdelijke irritatie van het oogoppervlak door chloor of andere zwembadchemicaliën. In sommige gevallen kunnen ook zwemgerelateerde ooginfecties, veroorzaakt door bacteriën, virussen of andere micro-organismen, met soortgelijke klachten gepaard gaan. Zwembaden met onvoldoende hygiënische omstandigheden, contactlensdragers en personen met droge ogen lopen een verhoogd risico.

Niet elke roodheid van de ogen na het zwemmen duidt op een infectie. Wanneer de roodheid echter gepaard gaat met pijn, pusachtige afscheiding, lichtgevoeligheid of wazig zien, is het belangrijk de situatie te laten beoordelen door een oogarts. Deze klachten kunnen soms het gevolg zijn van een tijdelijke irritatie, maar kunnen ook wijzen op een ooginfectie die behandeling behoeft.

Is roodheid van de ogen na het zwemmen normaal?

Lichte roodheid die enkele uren na het verlaten van het zwembad optreedt, ontstaat meestal doordat het oogoppervlak door chemische stoffen wordt beïnvloed en kan binnen korte tijd spontaan verdwijnen.

De onderstaande klachten kunnen echter wijzen op meer dan alleen een lichte irritatie:

• Ernstige oogpijn

• Ernstige pusvorming (aankleving van oogleden)

• Wazig zien

• Lichtgevoeligheid

• Duidelijke zwelling van het ooglid

• Ernstige roodheid in één oog

• Klachten die langer dan 24 uur aanhouden

Bij aanwezigheid van deze klachten is het raadzaam een arts met expertise op dit gebied te raadplegen.

Wat zijn de oorzaken van roodheid van de ogen na het zwemmen?

Roodheid van de ogen na het zwemmen wordt meestal veroorzaakt door chlooramingas dat ontstaat wanneer het aan het zwembadwater toegevoegde chloor zich bindt met zweet, urine en andere lichaamseigen vloeistoffen, door verstoring van de natuurlijke beschermlaag van het oog of doordat de pH-waarde van het water afwijkt van de pH-waarde van het oog. Deze factoren kunnen leiden tot tijdelijke irritatie, branderigheid en roodheid van het oogoppervlak.

• Effect van chlooraminen: Vrij chloor dat aan zwembadwater wordt toegevoegd om het te desinfecteren, reageert met zweet, urine en andere lichaamseigen vloeistoffen in het water en vormt chemische verbindingen die chlooraminen worden genoemd. Dit chlooramingas is de belangrijkste factor die sterke irritatie, roodheid en branderigheid op het oogoppervlak veroorzaakt.

• Verstoring van de traanfilm: Chloor en andere desinfectiemiddelen kunnen tijdelijk de balans van de traanfilm, de beschermlaag van het oogoppervlak, verstoren. Dit kan leiden tot droge ogen, branderigheid en een geïrriteerd gevoel, en ervoor zorgen dat het oogoppervlak gevoeliger wordt voor externe invloeden.

• pH-onbalans: De natuurlijke pH-waarde van het menselijk oog bedraagt gemiddeld 7,4. Wanneer de pH-waarde van het zwembadwater buiten het ideale bereik (7,2 - 7,6) ligt, kan dit chemische conjunctivitis veroorzaken.

Wat zijn de meest voorkomende oogproblemen na het zwemmen?

Onvoldoende of verkeerd gedesinfecteerd zwembadwater vormt een gunstige omgeving voor de groei van micro-organismen. De meest voorkomende oogproblemen na het zwemmen zijn:

Chemische conjunctivitis

Chemische conjunctivitis kan ontstaan doordat chloor of andere desinfectiemiddelen in het zwembadwater het oogoppervlak irriteren. Bij deze vorm, die zonder infectie verloopt, kunnen roodheid, branderigheid, prikken en tranen van de ogen optreden.

Hoewel de klachten vaak binnen korte tijd afnemen, kan bij ernstige irritatie een beoordeling van het oogoppervlak nodig zijn.

Infectieuze en besmettelijke conjunctivitis (pinken oog)

Dit is een oogontsteking die kan worden overgedragen en wordt veroorzaakt door bacteriën en virussen die in het water overleven door onvoldoende chlorering.

Allergische conjunctivitis

Bij sommige personen kunnen de in het zwembadwater gebruikte chemicaliën of allergenen in de omgeving, zoals pollen, een allergische reactie in de ogen uitlokken.

In dat geval kunnen de volgende klachten worden waargenomen:

• Ernstige jeuk,

• Tranenvloed,

• Lichte roodheid,

• Een vol of drukkend gevoel in de ogen

soortgelijke symptomen kunnen worden gezien.

Keratitis (hoornvliesinfectie)

Het hoornvlies (cornea) is de meest oppervlakkige, doorzichtige laag van het oog. Aantasting van het hoornvlies door een infectie wordt keratitis genoemd.

Keratitis kan ernstiger verlopen en de volgende klachten kunnen optreden:

• Ernstige pijn

• Ernstige tranenvloed

• Niet tegen licht kunnen kijken

• Afnemend gezichtsvermogen

• Gevoel van een vreemd voorwerp in het oog

Onbehandelde keratitis kan een oogaandoening zijn die blijvende schade aan het hoornvliesweefsel veroorzaakt. Vroege diagnose en passende behandeling zijn belangrijk.

Wat zijn de symptomen van een zwemgerelateerde ooginfectie?

Bij ooginfecties door zwembadwater kunnen de symptomen variëren afhankelijk van de verwekker. De meest voorkomende klachten zijn echter:

• Duidelijke roze verkleuring of uitgesproken roodheid van het oogwit.

• Door overvloedige oogafscheiding kunnen vooral ’s ochtends uitgesproken korstvorming en moeite met het openen van de oogleden optreden.

• Een gevoel alsof er zandkorrels in het oog zitten, gepaard gaand met prikken en ongemak.

• Overmatige lichtgevoeligheid (fotofobie) en tranenvloed.

• Zwelling (oedeem) van de oogleden en de weefsels rondom het oog.

• In verder gevorderde gevallen vermindering van de beeldscherpte en wazig zien.

Waarom is zwemmen met contactlenzen gevaarlijk?

Zwemmen met contactlenzen is risicovol omdat micro-organismen zich aan het lensoppervlak kunnen hechten en zo langdurig contact met het hoornvlies kunnen hebben. Sommige micro-organismen in onvoldoende hygiënische wateren kunnen, zij het zelden, hoornvliesinfecties veroorzaken. Daarom wordt zwemmen met contactlenzen afgeraden.

Voor personen die tijdens het zwemmen visuele ondersteuning nodig hebben, kunnen zwembrillen op sterkte of andere door de arts aanbevolen alternatieve oplossingen worden overwogen.

Wat helpt tegen branderige ogen door chloor?

Om te voorkomen dat uw zwemplezier in de zomer uitmondt in serieuze gezondheidsproblemen, is het binnen de maatregelen ter bescherming van de ooggezondheid in de zomer van belang aandacht te besteden aan de volgende adviezen:

• Draag een beschermende zwembril: Om direct contact tussen het zwembadwater en het oogoppervlak te voorkomen, kan een volledig afsluitende zwembril worden gedragen. Voor personen met een refractieafwijking zijn speciale zwembrillen op sterkte verkrijgbaar.

• Gebruik van contactlenzen: Contactlenzen moeten vóór het zwemmen worden uitgedaan. 

• Spoelen met schoon water: Direct na het verlaten van het zwembad moeten het gezicht en de huid rond de ogen met schoon water worden gewassen om chemische resten te verwijderen.

• Kunsttranen gebruiken: Om droogheid en irritatie van het oogoppervlak te verminderen, kunnen op advies van een deskundige arts kunsttranen worden gebruikt.

• Vermijd wrijven in de ogen: Bij jeuk na het zwemmen de ogen met de handen wrijven kan bacteriën van de handen naar het oog overbrengen en via microscopische krasjes in het hoornvlies de infectie naar diepere weefsels doen uitbreiden.

Zijn ooginfecties besmettelijk?

Niet elke ooginfectie is besmettelijk. De mate van besmettelijkheid verschilt per verwekker van de infectie. Sommige virale en bacteriële vormen van conjunctivitis kunnen worden overgedragen door contact met geïnfecteerde oogafscheiding of via gedeelde voorwerpen zoals handdoeken, kussenslopen en persoonlijke verzorgingsproducten.

Oogirritatie door chloor en allergische conjunctivitis zijn niet besmettelijk. Daarom is het belangrijk bij roodheid of tranen van de ogen de onderliggende oorzaak van de klachten vast te stellen.

Waarom worden de ogen van kinderen in het zwembad sneller beïnvloed?

Kinderen brengen in de zomer vaak langer tijd in het zwembad door dan volwassenen en hebben intensiever contact met water. Hun ogen onder water openen, geen beschermende zwembril dragen en tijdens het spelen vaak met de handen aan de ogen komen, kan leiden tot irritatie van het oogoppervlak of een verhoogd infectierisico.

Factoren die de kans op zwemgerelateerde oogproblemen bij kinderen kunnen vergroten, zijn onder meer:

• Ogen openen onder water

Langdurig contact met zwembadwater kan tijdelijk de natuurlijke traanfilm op het oogoppervlak verstoren. Dit kan tijdelijke irritatie veroorzaken met klachten als roodheid, tranenvloed of prikken.

• Geen beschermende zwembril dragen

Het niet dragen van een zwembril zorgt ervoor dat de ogen direct met het zwembadwater in contact komen. Het gebruik van een beschermende zwembril kan helpen het risico op irritatie te verminderen.

• In de ogen wrijven

Wanneer na het zwemmen jeuk of een branderig gevoel in de ogen optreedt, wrijven kinderen reflexmatig in hun ogen. Dit kan de irritatie van het oogoppervlak verergeren en de overdracht van micro-organismen van de handen naar de ogen bevorderen.

Het is aan te raden dat kinderen na het zwemmen hun ogen met schoon water spoelen en geen gedeelde handdoeken gebruiken. Bij langdurige roodheid, pusvorming en pijn in de ogen is het belangrijk een specialist te raadplegen.