Verkleuringen van de nagels, verdikking, breken of vormafwijkingen kunnen om verschillende redenen ontstaan. Nagelaandoeningen verwijzen naar veranderingen die kunnen optreden in verband met schimmelinfecties, trauma, huidaandoeningen of bepaalde systemische aandoeningen. Daarom kan kennis over de oorzaken van afwijkingen aan de nagels helpen om bewustzijn te creëren over mogelijke onderliggende aandoeningen.
Wat is een nagelaandoening?
Nagelaandoeningen zijn veranderingen als gevolg van infecties, trauma of systemische oorzaken die de kleur, vorm of structuur van de nagel beïnvloeden.
De nagel is een harde structuur die grotendeels uit keratine bestaat en groeit op een gespecialiseerd deel van de huid dat het nagelbed wordt genoemd. Een gezonde nagel wordt gekenmerkt door een roze kleur, een glad oppervlak en een consistente groeisnelheid.
Een duidelijke verandering in een van deze kenmerken kan een voorteken zijn van verschillende nagelproblemen. Sommige nagelveranderingen zijn uitsluitend cosmetisch van aard, terwijl andere samenhangen met systemische ziekten. Daarom is het raadzaam een zorgprofessional te raadplegen bij blijvende of uitgesproken veranderingen aan de nagels.
Welke soorten nagelaandoeningen zijn er?
Veranderingen die aan de nagels worden waargenomen, verlopen niet altijd op dezelfde manier. Sommige nagelaandoeningen ontwikkelen zich in verband met infecties, terwijl andere verband houden met trauma, huidaandoeningen, dagelijkse gewoonten of systemische oorzaken. Veranderingen in kleur, structuur of vorm van de nagel kunnen zich op verschillende manieren uiten.
Schimmelgerelateerde nagelaandoeningen
Het meest voorkomende type onder de nagelaandoeningen is de schimmelinfectie, ook wel onychomycose genoemd. Schimmelgerelateerde nagelaandoeningen kunnen zich uiten door geelverkleuring, verdikking en structurele veranderingen van de nagels. Ze treffen meestal de teennagels, maar kunnen ook bij vingernagels voorkomen.
Ingroeiende nagel
Een ingegroeide nagel kan ontstaan wanneer de nagel in het omringende weefsel van de huid groeit. Bij deze aandoening, die het dagelijks leven kan beïnvloeden, kunnen pijn, gevoeligheid, roodheid en zwelling rond de nagel optreden.
Breken en loslaten van de nagel
Frequent breken van de nagels of het in laagjes loslaten ervan kan samenhangen met bepaalde uitwendige factoren. Voortdurende blootstelling aan water, intensief contact met chemische stoffen, trauma of bepaalde voedingsfactoren kunnen de nagelstructuur beïnvloeden.
Veranderingen in vorm en kleur van de nagel
Bij sommige mensen kunnen er in de nagelstructuur veranderingen optreden zoals witte strepen, geelverkleuring, blauwrode verkleuring, putjes in het oppervlak, verdikking of een gegolfd aspect. Deze verschillen kunnen soms door voorbijgaande oorzaken ontstaan, maar kunnen in bepaalde gevallen ook verband houden met andere gezondheidsproblemen.
Wat zijn veelvoorkomende nagelaandoeningen?
Nagelaandoeningen kunnen in verschillende groepen worden beoordeeld op basis van hun oorsprong en ontstaanswijze. Sommige situaties kunnen te maken hebben met infecties, terwijl andere voortkomen uit trauma, huidaandoeningen of systemische oorzaken. Omdat vergelijkbare symptomen ook bij verschillende aandoeningen kunnen voorkomen, is beoordelen op alleen het uiterlijk niet voldoende.
Schimmelnagel (onychomycose)
Deze aandoening kan worden herkend aan geelverkleuring, verdikking en een broos aspect van de nagel. Ze kan verband houden met een vochtige omgeving, gedeelde ruimten of langdurig dragen van gesloten schoenen.
Ingroeiende nagel
Kan ontstaan wanneer de zijkant van de nagel in het omliggende weefsel groeit. Onjuiste nagelkniptechniek en het dragen van nauwe schoenen behoren tot de veelvoorkomende oorzaken.
Lepeltjesnagel (koilonychie)
Hierbij zakt het nageloppervlak naar binnen, waardoor een lepelvormig aspect ontstaat. In sommige gevallen kan dit verband houden met voeding of andere systemische oorzaken.
Loslaten van de nagel (onycholyse)
Dit is de toestand waarbij de nagel loslaat van het nagelbed. Ze kan zich ontwikkelen in verband met trauma, infecties of andere uitwendige factoren.
Ontsteking rond de nagel (paronychia)
Rond de nagel kunnen roodheid, gevoeligheid en zwelling optreden. Dit kan verband houden met voortdurende blootstelling aan water of met infecties.
Psoriasis van de nagel (psoriasisnagel)
Er kunnen kleine putjes op het nageloppervlak, kleurveranderingen en verdikking worden gezien.
Wat zijn de oorzaken van nagelaandoeningen?
Er kan niet altijd één enkele oorzaak zijn voor het ontstaan van nagelaandoeningen. Omgevingsfactoren, dagelijkse gewoonten en bepaalde gezondheidsproblemen kunnen samen een rol spelen.
Mogelijke oorzaken van nagelaandoeningen zijn:
-
Schimmelinfecties
-
Voortdurend in een vochtige omgeving verkeren
-
Nageltrauma’s
-
Veelvuldig manicure en gebruik van chemische producten
-
Vitamine- en mineralentekorten
-
Bepaalde huidaandoeningen
-
Doorbloedingsproblemen
-
Aandoeningen gerelateerd aan het immuunsysteem
-
Langdurig dragen van nauwe schoenen
-
Leeftijdsgebonden veranderingen
Men moet niet vergeten dat meerdere oorzaken tegelijk een rol kunnen spelen en dat vergelijkbare symptomen kunnen optreden bij aandoeningen met verschillende oorsprong. Daarom wordt aanbevolen om voor persoonlijke risicofactoren en klachten een specialistische arts te raadplegen.
Bij welke arts moet u zijn voor nagelaandoeningen?
Voor nagelaandoeningen kunt u in eerste instantie een dermatoloog raadplegen. Indien wordt vermoed dat het probleem samenhangt met een onderliggende systemische ziekte, kan worden doorverwezen naar een internist; bij gewrichtsbetrokkenheid kan verwijzing naar een reumatoloog plaatsvinden.
Bij aandoeningen die een chirurgische beoordeling vereisen, zoals een ingegroeide nagel, kan men terecht bij de algemene chirurgie of andere relevante afdelingen.
Wanneer moet een arts worden geraadpleegd?
Nagelproblemen moeten serieus worden genomen. In de volgende situaties kan een beoordeling door een specialist nodig zijn:
-
Als de klachten langer dan twee weken aanhouden of geleidelijk erger worden.
-
Bij een vermoeden van infectie rond de nagel.
-
Als bij personen met diabetes of een aandoening van het immuunsysteem enige verandering aan de nagels wordt gezien.
-
Als zonder voorgeschiedenis van trauma onder de nagel een donkergekleurde vlek of streep wordt opgemerkt.
Waarop kunt u letten om nagelaandoeningen te voorkomen?
Regelmatige nagelverzorging en gewoonten gericht op voetgezondheid kunnen bijdragen aan het behoud van de nagelstructuur. Om de nagelgezondheid te ondersteunen, moet men in het dagelijks leven op bepaalde gewoonten letten:
-
Nagels regelmatig knippen en schoon houden; ze knippen in overeenstemming met de natuurlijke nagelvorm.
-
In gedeelde natte ruimten zoals zwembaden, badhuizen en sportscholen slippers of sandalen dragen.
-
Persoonlijke manicure- en pedicure-instrumenten niet met anderen delen.
-
Luchtige schoenen kiezen die passen bij de voetvorm en sokken regelmatig wisselen.
-
Na langdurige blootstelling aan water de nagels goed drogen.
-
Zorg dragen voor een evenwichtige en gevarieerde voeding.
-
Personen met een chronische aandoening zoals diabetes dienen hun nagels regelmatig te laten controleren.
Veelgestelde vragen
Waardoor ontstaan nagelaandoeningen?
Nagelaandoeningen kunnen zich ontwikkelen als gevolg van infecties, trauma, huidaandoeningen en bepaalde systemische oorzaken. Daarnaast kunnen tekorten aan ijzer, zink en biotine de nagelstructuur beïnvloeden.
Hoe herkent men schimmelgerelateerde nagelaandoeningen?
Bij schimmelgerelateerde nagelaandoeningen kunnen geelverkleuring, verdikking, breken en structurele vervormingen van de nagel optreden. Vergelijkbare symptomen kunnen echter ook bij andere nagelproblemen voorkomen.
Gaat een schimmelnagel vanzelf over?
Een schimmelnagel kan bij sommige mensen langdurig blijven bestaan en de klachten kunnen variëren. Niet elke verkleuring of verdikking van de nagel is echter schimmelgerelateerd.
Welke vitaminetekort veroorzaakt broze nagels?
Broze nagels kunnen verband houden met tekorten aan ijzer, biotine, zink of B-vitaminen. De oorzaak van vaak brekende nagels is echter niet uitsluitend te herleiden tot vitaminetekorten.
Zijn nagelaandoeningen besmettelijk?
Of nagelaandoeningen besmettelijk zijn, hangt af van het type aandoening. Schimmelgerelateerde nagelinfecties kunnen onder bepaalde omstandigheden besmettelijk zijn. Het delen van handdoeken, manicure-instrumenten of schoenen, evenals blootsvoets lopen in natte en afgesloten ruimten, kan het risico verhogen. Nagelproblemen die inflammatoir of systemisch van aard zijn, zoals psoriasis, zijn daarentegen niet besmettelijk.
