Waardoor ontstaat liespijn? Symptomen en behandelmogelijkheden

Liespijn is een veelvoorkomende klacht in het dagelijks leven en kan om verschillende redenen ontstaan. Deze klacht, die zowel bij vrouwen als bij mannen kan voorkomen, kan zijn oorsprong vinden in uiteenlopende structuren, van spieren en bindweefsel tot het spijsverteringsstelsel, de urinewegen of de voortplantingsorganen. De duur en intensiteit van de pijn en de bijbehorende symptomen kunnen variëren afhankelijk van de onderliggende oorzaak. Daarom is het belangrijk vooral aanhoudende, terugkerende of het dagelijks leven beperkende klachten te laten beoordelen.

Wat is liespijn?

Liespijn wordt gedefinieerd als een onaangenaam gevoel in het gebied tussen de onderbuik en het bovenbeen. Omdat in dit gebied spieren, bindweefsel, zenuwen, lymfeklieren, urinewegen en voortplantingsorganen samen voorkomen, is de bron van de pijn niet altijd aan één enkele structuur toe te schrijven.

Bij sommige mensen ontstaat de pijn plotseling, terwijl deze in andere gevallen geleidelijk kan toenemen. Ze kan duidelijker worden bij beweging, verminderen in rust of uitstralen naar andere gebieden.

Wat zijn de symptomen van liespijn?

Liespijn kan op zichzelf optreden, maar ook gepaard gaan met andere symptomen. Veelvoorkomende begeleidende klachten zijn:

• Een stekende, trekkende of zeurende pijnsensatie

• Pijn die uitstraalt naar de onderbuik 

• Toegenomen gevoeligheid bij beweging

• Misselijkheid

• Branderig gevoel bij het plassen

• Vaak moeten plassen

Bij vrouwen kunnen in sommige gevallen veranderingen in het menstruatiepatroon of vaginale afscheiding optreden; bij mannen kunnen klachten zoals gevoeligheid in de liesstreek voorkomen.

Waardoor ontstaat liespijn?

Liespijn kan ontstaan in samenhang met verschillende aandoeningen die de spieren, het bindweefsel, het spijsverteringsstelsel, de urinewegen of de voortplantingsorganen aantasten.

Oorzaken vanuit spieren en bindweefsel

Overbelasting, verrekking of letsel van de spieren in de liesstreek kan pijn veroorzaken tijdens beweging. Vooral na intensieve lichamelijke activiteit, plotselinge bewegingen of sporten kunnen gevoeligheid en een gevoel van ongemak in dit gebied optreden.

• Spierverrekkingen

• Intensieve lichamelijke inspanning

• Sportblessures

Oorzaken vanuit het spijsverteringsstelsel

Sommige aandoeningen die de buikorganen aantasten, kunnen pijn veroorzaken die uitstraalt naar de liesstreek. Vooral veranderingen in de darmbewegingen of ontstekingsprocessen kunnen een gevoel van ongemak in de onderbuik en liesregio geven.

• Obstipatie (verstopping)

• Darminfecties

• Appendicitis

Oorzaken vanuit de urinewegen

Pijn die ontstaat bij aandoeningen van de urinewegen en de nieren kan soms in de liesstreek gevoeld worden. Vooral bij infecties of stenen kan de pijn gepaard gaan met een branderig gevoel bij het plassen, vaak plassen of een gevoel van ongemak.

• Urineweginfecties

• Nierstenen

Aandoeningen van het voortplantingsstelsel

Bij zowel vrouwen als mannen kunnen aandoeningen van het voortplantingsstelsel liespijn veroorzaken. Deze pijn kan soms cyclisch zijn, maar ook voortdurend of terugkerend aanwezig zijn.

• Ovariumcysten

• Endometriose

• Buitenbaarmoederlijke zwangerschap

• Liesbreuk (inguinale hernia)

Het is belangrijk te beseffen dat liespijn niet altijd aan één enkele oorzaak te wijten is. Daarom is het van belang de duur en ernst van de pijn samen met de begeleidende symptomen in samenhang te beoordelen.

Waardoor ontstaat liespijn bij vrouwen?

Bij het onderzoeken van de onderliggende oorzaken van liespijn bij vrouwen worden gynaecologische factoren in de eerste plaats in overweging genomen. De relatie van de pijn met de menstruatiecyclus, de duur en de begeleidende symptomen helpen bij de beoordeling.

Met name ovariumgerelateerde aandoeningen, endometriose, bekkeninfecties of sommige zwangerschap gerelateerde processen kunnen pijn in de liesstreek veroorzaken. Daarnaast kunnen aandoeningen vanuit het spijsverteringsstelsel of de urinewegen soortgelijke klachten geven.

Waardoor ontstaat liespijn bij mannen?

Bij de beoordeling van liespijn bij mannen worden het bewegingsapparaat, de structuren in de liesstreek en urologische oorzaken gezamenlijk bekeken.

Overbelasting na intensieve lichamelijke activiteit, liesbreuk, aandoeningen van de urinewegen of bepaalde aandoeningen die de testikels en omliggende structuren aantasten, kunnen pijn uitstralend naar de liesstreek veroorzaken. Bij een plotseling begin van de pijn of een hevig beloop mag de beoordeling niet worden uitgesteld.

Hoe wordt de diagnose van liespijn gesteld?

De eerste stap bij de beoordeling van liespijn is het nagaan wanneer de pijn is begonnen, hoe lang deze aanhoudt, met welke situaties hij samenhangt en welke begeleidende symptomen aanwezig zijn. Vervolgens wordt bij lichamelijk onderzoek de plaats en uitstraling van de pijn en de bevindingen in het betrokken gebied onderzocht.

Afhankelijk van de klinische beoordeling kan gebruik worden gemaakt van de volgende methoden:

• Bloedonderzoek: Kan informatie geven over infectie, ontsteking of andere systemische afwijkingen.

• Urineonderzoek: Kan helpen bij de beoordeling van urineweginfecties, nierstenen of aandoeningen van de urinewegen.

• Echografie: Is een veelgebruikte beeldvormende methode voor de beoordeling van de liesstreek, de buikorganen en sommige oorzaken vanuit het voortplantingsstelsel.

• Magnetische resonantie (MRI) en CT-scan: Kunnen, indien nodig na de eerste beoordeling, worden gebruikt voor een meer gedetailleerd onderzoek.

Afhankelijk van de onderliggende oorzaak kan een gezamenlijke beoordeling door verschillende specialismen zoals interne geneeskunde, algemene chirurgie, gynaecologie en verloskunde of urologie nodig zijn. Het doel van het diagnostische traject is niet alleen het verminderen van de pijn, maar vooral het correct vaststellen van de bron van de pijn om een passende behandelstrategie te bepalen.

Hoe wordt liespijn behandeld?

De behandelstrategie bij liespijn wordt bepaald op basis van de aandoening die de pijn veroorzaakt. Daarom is het in het behandeltraject in de eerste plaats van belang de bron van de pijn correct te beoordelen.

Mogelijke behandelopties in het behandeltraject zijn:

• Bij pijn vanuit spieren en bindweefsel: Het doel is de belasting op de spieren te verminderen. In dit proces kunnen rust, tijdelijke aanpassing van lichamelijke activiteit en zo nodig fysiotherapeutische toepassingen worden aanbevolen.

• Bij urineweginfecties: Het doel is de infectie onder controle te krijgen en de daarmee samenhangende pijn en plasproblemen te verminderen. Het behandeltraject wordt gepland op basis van de beoordeling door de arts.

• Bij pijn door nierstenen: De behandelstrategie kan verschillen afhankelijk van de grootte en de ligging van de steen en de algemene toestand van de patiënt. In sommige gevallen is controle vol voldoende, terwijl bij andere patiënten invasieve methoden kunnen worden overwogen.

• Bij liesbreuk: Het is belangrijk de druk op de buikorganen te beoordelen. Afhankelijk van de ernst van de klachten en de bevindingen bij lichamelijk onderzoek kunnen chirurgische behandelopties aan de orde komen.

• Bij vrouwen bij oorzaken vanuit het voortplantingsstelsel: Bij aandoeningen zoals een ovariumcyste of endometriose wordt de behandeling gepland op basis van de ernst en de duur van de klachten en de onderliggende oorzaak.

Wanneer moet men een arts raadplegen?

Hoewel liespijn niet altijd duidt op een spoedsituatie, kunnen bepaalde symptomen een medische beoordeling vereisen. Vooral in de volgende gevallen wordt geadviseerd een zorginstelling te raadplegen:

• Plotseling beginnende en hevige pijn

• Pijn die geleidelijk toeneemt

• Koorts die gepaard gaat met de pijn

• Brandend gevoel of het zien van bloed bij het plassen

• Onverwachte vaginale bloedingen bij vrouwen

• Uitgesproken gevoeligheid of zwelling bij mannen

Veelgestelde vragen

Wanneer kan liespijn gevaarlijk zijn?

Bij liespijn die plotseling begint, geleidelijk toeneemt of gepaard gaat met symptomen zoals koorts, misselijkheid, braken, veranderingen in het plassen of bloedingen, mag de beoordeling niet worden uitgesteld.

Gaat liespijn vanzelf over?

In sommige gevallen kunnen de klachten binnen korte tijd verminderen. Maar als de pijn lang aanhoudt, terugkeert of het dagelijks leven beïnvloedt, is het belangrijk de oorzaak te laten onderzoeken.

Bij welke specialist moet ik zijn voor liespijn?

De oorzaak van liespijn kan samenhangen met verschillende orgaansystemen. Een eerste beoordeling kan plaatsvinden bij interne geneeskunde, algemene chirurgie, gynaecologie en verloskunde of urologie.

Kan liespijn een teken van zwangerschap zijn?

Een gevoel van ongemak in de liesstreek kan een van de symptomen zijn die in de vroege stadia van een zwangerschap voorkomen. Het wordt echter niet als enig en op zichzelf staand teken van zwangerschap beschouwd. Bij uitblijven van de menstruatie of bijkomende symptomen wordt een medische beoordeling aanbevolen.

Waarom neemt liespijn toe tijdens het lopen?

Toename van liespijn bij beweging kan verband houden met overbelasting van de spieren, het bindweefsel of de structuren in de liesstreek. Maar de oorzaak van de pijn kan niet uitsluitend op basis van toename bij beweging worden vastgesteld. Als de klachten lang aanhouden of het dagelijks leven beïnvloeden, wordt een beoordeling aanbevolen.

Wat kan eenzijdige liespijn betekenen?

Liespijn kan in sommige gevallen alleen aan de rechter- of linkerzijde worden gevoeld. De lokalisatie van de pijn kan verband houden met oorzaken zoals spierverrekking, aandoeningen van het spijsverteringsstelsel, de urinewegen of het voortplantingsstelsel.