Bij kinderen is ptosis een aandoening die optreedt wanneer het bovenste ooglid lager dan de normale anatomische positie staat. Ooglidoverhang bij kinderen moet niet alleen als een esthetisch probleem worden beschouwd. Vooral omdat de visuele ontwikkeling tijdens de baby- en kinderjaren doorgaat, kan ptosis in sommige gevallen gevolgen hebben die de visuele functie kunnen beïnvloeden. Wanneer het ooglid de pupil gedeeltelijk of geheel bedekt, kan scherp zicht worden belemmerd en dit kan op de lange termijn een negatieve invloed hebben op de visuele ontwikkeling.
Ptosis bij kinderen kan ontstaan doordat de spier die het bovenste ooglid opheft niet goed functioneert of door een verstoring in de zenuwgeleiding. Ptosis kan in één oog of in beide ogen voorkomen bij kinderen. Bij sommige kinderen is de ooglidoverhang mild, terwijl het in andere gevallen zo uitgesproken kan zijn dat het de pupil bedekt.
Een lager dan normaal ooglid kan het gezichtsveld van het kind verkleinen, veranderingen in de hoofdpositie veroorzaken en op lange termijn de visuele ontwikkeling beïnvloeden.
Ooglidoverhang bij kinderen (ptosis) kan ontstaan doordat de spier die het bovenste ooglid opheft of de zenuwen die deze spier stimuleren niet naar behoren functioneren. Deze aandoening kan vanaf de geboorte aanwezig zijn, maar kan zich ook later in de kinderjaren ontwikkelen. Het is van belang de oorzaak nauwkeurig vast te stellen om het vervolgings- en behandelplan goed te kunnen uitstippelen.
De belangrijkste oorzaken van ooglidoverhang bij kinderen kunnen zijn:
Aangeboren (congenitale) oorzaken:
Kan zich voordoen als gevolg van een aangeboren onvoldoende ontwikkeling van de spier die het bovenste ooglid optilt (levator spier). Aangeboren ptosis kan in één oog of beide ogen voorkomen.
Oorzaken gerelateerd aan spier- en zenuwgeleiding:
Storing in de zenuwgeleiding naar de ooglidspieren kan leiden tot onvoldoende beweging van het ooglid. Dit kan ook samenhangen met bepaalde neurologische aandoeningen.
Trauma-gerelateerde oorzaken:
Blows rond het oog, chirurgische ingrepen of ongelukken kunnen de ooglidspier of de zenuwen aantasten, wat kan leiden tot verworven ptosis.
Structurele problemen van het ooglid:
Massa’s, zwellingen of toegenomen weefseldruk in het ooglid kunnen ervoor zorgen dat het ooglid naar beneden hangt.
Systeemziekten en spieraandoeningen:
Zeldzame spierziekten en algehele gezondheidsproblemen kunnen ook ooglidoverhang bij kinderen veroorzaken.
Als ptosis vanaf de geboorte aanwezig is, kan het in de eerste maanden meer opvallen. Het opmerken van ptosis is vaak gebaseerd op observaties van ouders. Daarom is het belangrijk om bepaalde fysieke en gedragsmatige symptomen nauwlettend te volgen.
De belangrijkste symptomen van ptosis bij baby's en kinderen zijn:
Het bovenste ooglid bedekt de pupil.
Duidelijke asymmetrie tussen de ogen.
Constant het hoofd naar achteren kantelen.
Eén oog dat kleiner of meer gesloten lijkt.
Moeite met kijken naar fel licht of proberen de ogen samen te knijpen.
Oogleden die op foto's niet gelijk lijken.
Ptosis bij kinderen kan, afhankelijk van de mate waarin het ooglid de pupil bedekt, het zicht beïnvloeden. Vooral tijdens de kindertijd, wanneer het visuele systeem zich blijft ontwikkelen, moet ptosis niet alleen als een esthetische kwestie worden beoordeeld.
Als het bovenste ooglid de pupil bedekt, kan de hoeveelheid inkomend licht verminderen, waardoor een scherp beeld niet naar de hersenen kan worden doorgestuurd. Als deze situatie lang aanhoudt, kan de visuele ontwikkeling hierdoor negatief worden beïnvloed.
De mogelijke effecten van ptosis op het zicht bij kinderen zijn:
Blokkering van de gezichtsas
Risico van lui oog (amblyopie)
Veranderingen in hoofd- en lichaamshouding
Verstoring van diepteperceptie
Bij het bepalen van de behandeling van ptosis bij baby's en kinderen worden de ernst van de ptosis, de mate waarin de pupil wordt bedekt, de impact op de visuele ontwikkeling en de leeftijd van het kind samen beoordeeld. Het doel is niet alleen het uiterlijk van het ooglid te verbeteren, maar ook om de visuele ontwikkeling te behouden en mogelijke blijvende problemen te voorkomen.
Als het ooglidoverhang mild is en de pupil niet bedekt, wordt het zicht meestal niet beïnvloed. In dergelijke gevallen kan regelmatige controle voldoende zijn. Maar als het ooglid de visuele as gedeeltelijk of volledig bedekt, kan vroege interventie noodzakelijk worden.
In de babyperiode en vroege kindertijd ontwikkelt het visuele systeem zich snel. Een vermindering van de visuele prikkels die het oog binnenkomen door ptosis kan het risico op lui oog (amblyopie) verhogen. In situaties waarin dit risico bestaat, wordt het behandelplan nauwlettend gevolgd en indien nodig worden chirurgische opties overwogen.
De timing van de behandeling wordt bepaald op basis van de leeftijd en gezondheidstoestand van het kind. Niet bij elke ptosis hoeft direct tot operatie te worden overgegaan. Bij sommige baby's kan voor een bepaalde periode alleen de visuele ontwikkeling worden gevolgd.
De behandeling van ptosis bij baby's en de operatie bij kinderen worden meestal gepland in situaties die het zicht bedreigen. De beslissing voor een operatie kan worden gemaakt door rekening te houden met de functie van de ooglidspier, de ernst van de ptosis en de impact op het zicht. Het doel van de chirurgische ingreep is om het ooglid in een functionelere positie te brengen, zodat de visuele as vrij komt.
Ja, als het bovenste ooglid de pupil bedekt en deze situatie langdurig aanhoudt, neemt het risico op lui oog toe. Daarom zijn vroege diagnose en follow-up belangrijk.
Symptomen van ptosis bij kinderen zijn zichtbaar doordat ze moeite hebben omhoog te kijken door hun hoofd naar achteren te kantelen of door een opvallende asymmetrie tussen de ogen. Vroege beoordeling is belangrijk omdat deze omstandigheden de visuele ontwikkeling kunnen beïnvloeden.
Ptosisoperatie bij kinderen wordt gepland op basis van de functie van de spier die het bovenste ooglid optilt en de ernst van de ooglidoverhang. De operatie wordt doorgaans onder algehele anesthesie uitgevoerd bij kinderen en het doel is om het ooglid in een functionele positie te brengen die de visuele as niet blokkeert. In de postoperatieve fase wordt herstel en visuele ontwikkeling regelmatig gecontroleerd.
De leeftijd voor een operatie is niet vastgelegd. In gevallen waarin de visuele as wordt geblokkeerd en er risico op lui oog bestaat, kan chirurgie op jongere leeftijd overwogen worden. Voor elk kind wordt een individuele beoordeling gemaakt.
