Regelmatige oogonderzoeken zijn belangrijk voor het behoud van de gezondheid van de ogen. Een van de fundamentele evaluatiekoppen van deze onderzoeken is oogdruk, oftewel intraoculaire druk. Wanneer de oogdruk boven de normale grenzen ligt, kan dit in verband worden gebracht met ziekten die na verloop van tijd de oogzenuw kunnen beschadigen en leiden tot blijvend verlies van het gezichtsvermogen.
Wat is Oogdruk?
Oogdruk verwijst naar de druk die wordt uitgeoefend door de vloeistof binnen de oogbol. Deze vloeistof wordt constant geproduceerd om de oogvoeding te verzekeren en zijn vorm te behouden, en wordt ook continu op een evenwichtige manier uit het oog afgevoerd.
Als er een verstoring van het evenwicht optreedt, kan de intraoculaire druk toenemen. Langdurig ongecontroleerde hoge oogdruk kan leiden tot schade aan de oogzenuw, wat resulteert in een vernauwing van het gezichtsveld en blijvend verlies van gezichtsvermogen.
Wat Moet de Oogdruk Zijn?
Bij gezonde personen wordt de normale oogdruk doorgaans beschouwd als liggend tussen 10–21 mmHg. Echter, deze waarden zijn mogelijk niet voor iedereen een voldoende maatstaf.
Bij sommige personen kan de oogzenuw beschadigd raken, zelfs als de oogdruk binnen normale grenzen ligt, terwijl bij anderen schade kan voorkomen ondanks hogere waarden. Daarom dient de beoordeling van oogdruk niet alleen gebaseerd te zijn op numerieke waarden, maar ook op;
-
De staat van de oogzenuw
-
Gezichtsveldtesten
-
Hoornvliesdikte
-
De leeftijd en algemene gezondheidstoestand van de persoon
moeten in overweging worden genomen.
Wat Veroorzaakt Oogdruk?
Een verhoging van de oogdruk kan optreden door een verstoring in de vloeistofbalans van het oog samen met enkele individuele risicofactoren. De intraoculaire vloeistof wordt in een bepaalde balans geproduceerd en afgevoerd. Een verstoring van dit evenwicht kan leiden tot een toename van de intraoculaire druk. Redenen die van invloed kunnen zijn op de ontwikkeling van oogdruk zijn onder meer:
-
Onvoldoende afvoer van de intraoculaire vloeistof:
De constante productie van vloeistof in het oog, die door vernauwing of disfunctie van de uitstromingskanalen niet voldoende kan worden afgevoerd, kan leiden tot een verhoogde intraoculaire druk.
-
Genetische aanleg:
Mensen met een familiegeschiedenis van glaucoom en oogdruk kunnen een hoger risico hebben op de ontwikkeling ervan. Daarom is het belangrijk dat mensen met genetische risico's hun regelmatige oogonderzoeken niet verwaarlozen.
-
Veroudering:
Structurele veranderingen in oogweefsels die optreden met het ouder worden, kunnen de balans van de intraoculaire vloeistof beïnvloeden. Het risico op oogdruk kan vooral na de leeftijd van 40 toenemen.
-
Systemische ziekten zoals diabetes en hypertensie:
Deze ziekten kunnen de bloedvaten en zenuwstructuren in het oog aantasten, waardoor de controle over de intraoculaire druk wordt bemoeilijkt.
-
Lange termijn of ongecontroleerd gebruik van cortison:
Langdurig gebruik van cortisonhoudende medicijnen via orale inname, injectie of druppels kan bij sommige personen leiden tot verhoogde oogdruk.
-
Oogtrauma's en eerdere oogoperaties:
Slagen tegen het ooggebied of eerder uitgevoerde chirurgische ingrepen kunnen de circulatie van intraoculaire vloeistof beïnvloeden en later leiden tot problemen met oogdruk.
Wat Zijn de Symptomen van Oogdruk?
Oogdruk kan in de vroege stadia vaak zonder symptomen voortschrijden. Deze situatie kan ertoe leiden dat de aandoening sluipend verloopt en laat wordt opgemerkt. In latere stadia kunnen de volgende symptomen optreden:
-
Vernauwing van het gezichtsveld
-
Hoofdpijn en een gevoel van druk rond de ogen
-
Het zien van halo's rond lichten
-
Wazig zien
-
Zelden pijn en roodheid in het oog
Hoe Wordt Oogdruk Gemeten?
De meting van oogdruk is een routine en belangrijk onderdeel van een oogonderzoek. Deze procedure wordt uitgevoerd met een methode genaamd tonometrie. Verschillende tonometrie technieken worden tegenwoordig gebruikt:
-
Contactloze tonometrie: Dit is een korte en pijnloze meetmethode waarbij lucht in het oog wordt geblazen.
-
Contact tonometrie: Dit is een gedetailleerdere en gevoeligere meetmethode die wordt uitgevoerd nadat het oog is verdoofd met druppels.
Waarom is Oogdruk Belangrijk?
Oogdruk is een toestand die de gezondheid van het oog direct beïnvloedt en vaak zonder symptomen kan voortschrijden. Als de intraoculaire druk lange tijd boven de normale waarden blijft, kan dit de oogzenuw beschadigen en leiden tot blijvende gezichtsverlies. Daarom moet oogdruk niet alleen worden beschouwd als een waarde op het moment van meting, maar als een belangrijke gezondheidsindicator die regelmatig moet worden gevolgd.
De belangrijkste redenen waarom oogdruk belangrijk is, zijn onder meer:
-
Het kan leiden tot blijvende schade aan de oogzenuw:
Hoge oogdruk kan na verloop van tijd druk uitoefenen op de zenuwvezels van het oog, wat schade aan deze structuur kan veroorzaken.
-
Het kan zonder symptomen voortschrijden:
Oogdruk veroorzaakt in de vroege stadia vaak geen pijn of visuele klachten. Deze situatie kan ertoe leiden dat de aandoening zonder opgemerkt te worden voortschrijdt en laat wordt gediagnosticeerd.
-
Het kan leiden tot een vernauwing van het gezichtsveld:
Ongecontroleerde oogdruk kan aanvankelijk tot een vernauwing van het perifere gezichtsveld leiden. In latere stadia kan het centrale zicht worden beïnvloed.
- Het kan onder controle worden gehouden met vroege diagnose:
Als oogdruk in een vroeg stadium wordt gedetecteerd, kan de voortgang ervan worden vertraagd met passende monitoring en methoden.
Wie Loopt Risico op Oogdruk?
Oogdruk kan bij mensen met bepaalde risicofactoren op jongere leeftijd optreden of sneller voortschrijden. Daarom is het belangrijk dat personen die deel uitmaken van de risicogroep hun regelmatige oogonderzoeken niet verwaarlozen, zelfs als ze geen visuele klachten hebben.
-
Personen van 40 jaar en ouder
-
Personen met een familiegeschiedenis van glaucoom en oogdruk
-
Patiënten met diabetes en hypertensie
-
Personen die lange tijd cortison gebruiken
-
Oogtrauma of personen die een oogoperatie hebben ondergaan
-
Personen met een dunne hoornvliesstructuur
Veelgestelde Vragen
Hoe wordt oogdruk gemeten?
Oogdruk kan worden gemeten met de tonometriemethode. De meetprocedure duurt kort, is meestal pijnloos en maakt deel uit van het routinematige oogonderzoek.
Hoe vaak moet oogdruk worden gemeten?
Bij personen zonder risicofactoren wordt aanbevolen om eens per jaar een meting te doen. Bij personen die deel uitmaken van de risicogroep kan de meetfrequentie worden bepaald op basis van de beoordeling van de oogarts.
Kan oogdruk ook op jonge leeftijd optreden?
Ja, oogdruk kan op elke leeftijd optreden. Regelmatige controles zijn belangrijk bij personen met een familiegeschiedenis van glaucoom, omdat het ook op jonge leeftijd kan voorkomen.
Beïnvloedt stress oogdruk?
Intense stress en langdurige spanning kunnen indirect van invloed zijn op oogdruk. Echter, omdat dit effect van persoon tot persoon kan verschillen, zijn regelmatige meting en monitoring belangrijk.
