Autisme is een neuro-ontwikkelingsstoornis die wordt gekenmerkt door verschillen in sociale interactie, communicatie en gedragsgebieden. Tegenwoordig wordt deze aandoening aangeduid als Autisme Spectrum Stoornis (ASS) en kan bij elke persoon op verschillende niveaus en manieren voorkomen. Daarom wordt autisme niet als een enkelvoudig beeld beschouwd, maar als een spectrum dat in een brede context moet worden geëvalueerd.
Wat is Autisme?
Autisme is een neuro-ontwikkelingsstoornis die leidt tot verschillen in interactie, sociale communicatie en gedragsgebieden bij een persoon. Tegenwoordig wordt deze aandoening geclassificeerd als Autisme Spectrum Stoornis (ASS), en kan het bij elk individu met verschillende niveaus en symptomen voorkomen.
Symptomen van autisme beginnen meestal op te vallen tussen de 12 en 36 maanden. Bij sommige kinderen kunnen de symptomen op jongere leeftijd worden waargenomen, terwijl het bij anderen duidelijker kan worden tijdens de voorschoolse ontwikkeling of schoolperiode. Daarom is autisme niet iets dat alleen een bepaalde leeftijdsgroep treft, maar kan de ontdekkingstijd van persoon tot persoon verschillen.
Bij mensen met autisme kan er sprake zijn van moeilijkheden bij het aangaan en onderhouden van sociale relaties, beperkte verbale en non-verbale communicatievaardigheden, moeite met oogcontact en verschillen in het gebruik van gebaren en mimiek. Daarnaast behoren repetitieve gedragingen, gehechtheid aan routines en overgevoeligheid of ongevoeligheid voor bepaalde sensorische prikkels tot de veelvoorkomende kenmerken van het autismespectrum.
Waardoor ontstaat Autisme?
De oorzaken van autisme kunnen tegenwoordig niet worden verklaard door een enkele factor. Wetenschappelijke studies tonen aan dat autisme een complexe neuro-ontwikkelingsstoornis is waarbij zowel genetische als omgevingsfactoren een rol spelen. Daarom wordt autisme niet beschouwd als een ziekte die aan één oorzaak kan worden toegeschreven of als een verworven aandoening.
- Genetische Factoren
Het hebben van autisme spectrum stoornis in de familie wordt in verband gebracht met een verhoogd risico. Autisme is echter geen aandoening die door één enkel gen kan worden verklaard; er kan sprake zijn van interactie tussen meerdere genen.
- Verschillen in Hersenontwikkeling en Zenuwstelsel
Bij mensen met autisme wordt verondersteld dat er verschillen zijn in de ontwikkeling en werking van bepaalde hersengebieden. Deze verschillen kunnen de neurale netwerken beïnvloeden die betrokken zijn bij het reguleren van sociale interactie, communicatie en gedrag. Autisme wordt daarom beschouwd als een aandoening die verband houdt met het ontwikkelingsproces van de hersenen.
- Omgevingsfactoren
Er wordt gesuggereerd dat sommige factoren met betrekking tot de zwangerschap en de bevalling, in combinatie met genetische aanleg, van invloed kunnen zijn op het risico van autisme. Er is echter geen definitief wetenschappelijk bewijs dat omgevingsfactoren alleen autisme veroorzaken.
Wat zijn de Symptomen van Autisme?
De symptomen van autisme kunnen verschillen afhankelijk van de leeftijd, het ontwikkelingsniveau van de persoon en de plaats binnen het autismespectrum. Symptomen manifesteren zich meestal op het gebied van sociale communicatie, gedragspatronen en sensorische gevoeligheden. Het is niet te verwachten dat alle symptomen bij elk persoon optreden; het type en de intensiteit van de symptomen kunnen van persoon tot persoon variëren.
Symptomen met betrekking tot Sociale Communicatie en Interactie
Bij mensen binnen het autismespectrum kunnen enkele verschillen met betrekking tot sociale interactie worden waargenomen. Deze symptomen omvatten onder andere:
-
Beperkt vermogen tot het maken van oogcontact of het vermijden van oogcontact
-
Niet reageren of vertraagd reageren
-
Moeite met het initiëren of onderhouden van wederzijdse communicatie
-
Moeilijkheden bij het uiten van emoties en gedachten met gebaren, mimiek of verbale middelen
Gedragskenmerken
Onder de symptomen van autisme kunnen ook enkele herhalende of beperkte interesses op het gebied van gedrag worden waargenomen:
-
Repetitieve bewegingen (zoals handklappen, schommelen)
-
Duidelijke onrust bij veranderingen
-
Intense interesse in bepaalde voorwerpen of onderwerpen
Sensorische Gevoeligheden
Bij mensen met autisme kunnen de reacties op sensorische prikkels variëren. Dit kan zich voordoen als:
-
Overgevoeligheid voor harde geluiden, felle lichten of bepaalde texturen
-
Lage respons op bepaalde geluiden, aanraking of pijnprikkels
Autisme Symptomen bij Baby's
Autismesymptomen bij baby's komen vaak naar voren als subtiele en vroege signalen. Enkele opmerkelijke bevindingen bij baby's zijn:
-
Beperkte sociale glimlach
-
Geen of kortdurend oogcontact
-
Niet reageren op hun naam
-
Weinig interesse in geluiden en gezichtsuitdrukkingen
Deze symptomen zijn op zichzelf niet diagnosebepalend; ze moeten in het kader van ontwikkelingsonderzoek worden geëvalueerd.
Symptomen van Autisme op 2-jarige Leeftijd
Rond de leeftijd van twee jaar, wanneer de ontwikkeling van communicatie en sociale vaardigheden meer uitgesproken wordt, kunnen de symptomen van autisme duidelijker worden. Tijdens deze periode kan het volgende worden waargenomen:
-
Het ontbreken van of zeer beperkte spraakontwikkeling
-
Het niet gebruiken van communicatieve gebaren zoals wijzen of zwaaien
-
Het ontbreken van nabootsend gedrag
-
Beperkte interesse in leeftijdsgenoten
Autismesymptomen tijdens de Kinder- en Adolescentiefase
Autismesymptomen tijdens de kinder- en adolescentiefase kunnen zich manifesteren als moeilijkheden in sociale aanpassing, problemen met deelname aan groepsspelletjes en beperkingen in het uiten van emoties. Academische vaardigheden kunnen per individu verschillen.
Autismesymptomen bij Volwassenen
Bij sommige individuen kunnen de symptomen van autisme in de kindertijd onopgemerkt blijven en wordt de diagnose pas bij volwassenheid gesteld. Symptomen die bij volwassenen kunnen voorkomen zijn onder andere:
-
Moeite met het aangaan en onderhouden van sociale relaties
-
Moeilijkheden met het begrijpen van non-verbale communicatie (zoals mimiek, lichaamstaal)
-
Gehechtheid aan routines en gevoeligheid voor veranderingen
-
Opmerkelijke reacties op sensorische prikkels
Dit kan voorkomen.
Hoe wordt Autisme Gediagnosticeerd?
De diagnose van autisme wordt niet gesteld tijdens de zwangerschap of direct na de geboorte. Autisme spectrum stoornis wordt geëvalueerd op basis van symptomen die in de kindertijd aan het licht komen.
Autismediagnose wordt niet gesteld door middel van bloedtesten, beeldvormingstechnieken of een enkele laboratoriumtest. Het diagnosetraject wordt gepland op basis van de beoordeling van de ontwikkelingskenmerken van het kind door een specialist, observatie van gedrag en gedetailleerde informatie verkregen van het gezin. Tijdens de evaluatie worden de sociale communicatieve vaardigheden, taalontwikkeling en aanpassing aan het dagelijks leven van het kind in hun geheel beschouwd.
Indien nodig kan advies worden ingewonnen van relevante disciplines om andere gezondheidsproblemen die met autisme gepaard kunnen gaan uit te sluiten.
Het diagnostische proces voor autisme wordt uitgevoerd door de volgende evaluaties gezamenlijk te overwegen:
-
Medisch en neurologisch onderzoek
-
Beoordeling van ontwikkelings- en cognitieve vaardigheden
-
Onderzoek van taal- en communicatievaardigheden
-
Gedragsobservatie en sociale interactiebeoordeling
-
Beoordeling van de geschiktheid van dagelijkse leefvaardigheden voor de leeftijd
-
Zo nodig bloedonderzoek
Deze evaluaties worden uitgevoerd om de diagnose te ondersteunen en de ontwikkelingsbehoeften van het kind correct te bepalen.
Is er Behandeling voor Autisme?
Er is geen enkele behandelingsmethode die autisme spectrum stoornis volledig elimineert. Autisme wordt niet als een ziekte beschouwd, maar als een neuro-ontwikkelingsverschil. Daarom zijn de benaderingen gericht op het ondersteunen van de ontwikkelingsbehoeften van het individu, het verbeteren van dagelijkse levensvaardigheden en het verhogen van de kwaliteit van leven.
Het hoofddoel van ondersteunende benaderingen bij autisme is om cognitieve, sociale en functionele vaardigheden op het hoogst mogelijke niveau te brengen en onafhankelijke levensvaardigheden te ontwikkelen.
Vanwege de snelle hersenontwikkeling, vooral in de eerste levensjaren, is bekend dat ondersteunende toepassingen die vroeg worden gestart, gunstige effecten kunnen hebben op ontwikkelingswinst. Vroege identificatie en geschikte begeleiding kunnen het ondersteunen van communicatie en sociale vaardigheden effectiever plannen bij kinderen.
Hoe moeten Ouders hun Autistische Kinderen Benaderen?
Communicatie en het dagelijkse levensproces met autistische kinderen vereist een benadering gebaseerd op begrip en geduld. Het is belangrijk dat ouders de ontwikkelingsverschillen van hun kind accepteren en zich richten op hun individuele behoeften.
Consistente routines in het dagelijks leven kunnen het kind helpen zich veilig te voelen. Het wordt aanbevolen een eenvoudige en duidelijke taal te gebruiken in de communicatie en complexe uitdrukkingen te vermijden. Het stimuleren van positief gedrag en het erkennen van de sterke punten van het kind kunnen het ontwikkelingsproces positief beïnvloeden.
De ontwikkeling van autistische kinderen vereist vaak samenwerking met deskundigen. Het is belangrijk dat ouders in contact blijven met gezondheids- en onderwijsprofessionals en ondersteunende benaderingen die worden aanbevolen integreren in het dagelijks leven. In dit proces is het ook belangrijk dat familieleden rekening houden met hun eigen emotionele behoeften, aangezien dit op lange termijn een ondersteunende rol speelt bij de aanpassing.
Veelgestelde Vragen
Is autisme een ziekte?
Autisme is geen ziekte, maar een neuro-ontwikkelingsverschil. Het kan zich manifesteren met verschillen in hoe een persoon de wereld waarneemt, communiceert en zich gedraagt.
Kunnen autistische kinderen praten?
Bij sommige autistische kinderen kan er sprake zijn van vertraging of beperkte ontwikkeling van spraak. Deze situatie is echter niet voor elk kind hetzelfde en ontwikkeling wordt individueel beoordeeld.
Hoe wordt een autisme test uitgevoerd?
De diagnose van autisme wordt niet gesteld door een enkele test. Ontwikkelingsbeoordelingen, gedragsobservaties en standaard screeningsinstrumenten worden samen beoordeeld door specialisten.
Wat zijn de soorten autisme?
Autisme omvat een breed spectrum van verschillende symptomen en ondersteuningsbehoeften. Tegenwoordig wordt autisme niet beschouwd als specifieke subtypen, maar als een spectrum met individuele verschillen.
