Tijdens de wintermaanden kan het verblijven in zonnige omstandigheden op grote hoogten risico's voor de ooggezondheid met zich meebrengen. Fotokeratitis, bekend als sneeuwblindheid, is een tijdelijke oogstoornis die ontstaat door schade aan het hoornvlies veroorzaakt door intense ultraviolette (UV) straling gereflecteerd van sneeuw- of ijsoppervlakken. Het kan een zonnebrandachtige impact op het oogoppervlak veroorzaken en, indien onbehandeld, leiden tot pijn, lichtgevoeligheid en tijdelijk verlies van zicht.
Wat is Sneeuwblindheid?
Fotokeratitis, of sneeuwblindheid, is schade aan het hoornvlies die ontstaat als gevolg van overmatige blootstelling van het transparante hoornvlies aan UV-B-stralen. Reflecterende oppervlakken zoals sneeuw, ijs of water weerspiegelen zonlicht veel sterker, waardoor dit vooral in bergachtige gebieden, skigebieden en aan zee vaker voorkomt.
UV-stralen kunnen microscopische brandwonden veroorzaken in de cellen van het hoornvlies. Deze schade uit zich in heftige prikkeling, pijn, tranen en tijdelijke visuele stoornissen.
Waarom Komt Sneeuwblindheid Voor?
De belangrijkste oorzaak van sneeuwblindheid is het bereiken van UV-stralen in het oog, zowel direct als via reflectie. In besneeuwde omstandigheden kunnen zonnestralen ongeveer 80% reflecteren van het sneeuwoppervlak. Dit vergroot het risico op schade aan het hoornvlies.
Belangrijkste oorzaken zijn:
-
Langdurig verblijven op sneeuw of ijs bij zonnig weer
-
Geen zonnebril dragen of een bril zonder UV-bescherming gebruiken
-
Rechtstreeks blootgesteld worden aan zonnestraling op grote hoogten
-
Voor langere tijd met blote ogen naar de zon kijken tijdens strand- of watersporten
Kunstmatige UV-bronnen zoals zonnebanken of laslicht kunnen zelden op vergelijkbare wijze schade aan het hoornvlies veroorzaken.
Wat Zijn de Symptomen van Sneeuwblindheid?
Sneeuwblindheid kan meestal symptomen vertonen 8 tot 12 uur na UV-blootstelling. Hoewel er in de beginfase een milde hinder kan zijn, nemen pijn en visuele stoornissen binnen enkele uren toe.
Veelvoorkomende symptomen zijn onder andere:
-
Intense pijn en branderig gevoel in het oog
-
Overmatig tranen en branderig gevoel
-
Overmatige gevoeligheid voor licht (fotofobie)
-
Moeite met bewegen van de oogleden
-
Roodheid van het oog, gevoel van een vreemd voorwerp
-
Wazig zien of tijdelijk verlies van zicht
Deze symptomen beïnvloeden meestal beide ogen en patiënten kunnen moeite hebben hun ogen te openen.
Hoe Lang Duurt Tijdelijke Sneeuwblindheid?
Sneeuwblindheid is een tijdelijke aandoening. Met voldoende rust en behandeling kan het binnen 24 tot 48 uren vanzelf herstellen. Echter, indien de ogen geïrriteerd worden achtergelaten of de behandeling vertraagd wordt, bestaat het risico op permanente schade aan het hoornvlies. Indien symptomen lang aanhouden of de pijn ernstig is, moet een specialist worden geraadpleegd.
Hoe Wordt Sneeuwblindheid Behandeld?
De doelstelling van de behandeling van sneeuwblindheid is om het zelfherstellend vermogen van het hoornvlies te ondersteunen en de pijn te verlichten.
Het behandelplan omvat de volgende stappen:
-
Het oog moet worden gerustgesteld: De ogen moeten worden gerustgesteld in een donkere omgeving en schermgebruik moet worden vermeden.
-
Een koude-kompres kan worden toegepast: Een koude en schone kompres rond de ogen kan verlichting bieden.
-
Vochtinbrengende of antibiotica-druppels: Kunstmatige tranen of antibioticadruppels aanbevolen door een specialist kunnen het herstel van het hoornvliesoppervlak bevorderen.
-
Pijnstillers: Systemische pijnstillers kunnen worden gebruikt op aanbeveling van een specialist.
-
Geen contactlenzen dragen: Het dragen van lenzen tijdens de behandeling verhoogt het risico op infectie.
Wrijven in de ogen moet absoluut worden vermeden aangezien de schade aan het hoornvliesoppervlak zou kunnen verergeren.
Hoe Kan Men Sneeuwblindheid Voorkomen?
Het dragen van een bril met UV400 bescherming en zijkanten bedekt op reflecterende oppervlakken zoals sneeuw of ijs kan de blootstelling van het hoornvlies aan schadelijke ultraviolette stralen aanzienlijk verminderen. Kijk niet direct naar reflecties en kies in afwezigheid van een bril voor donkere oppervlakken om de ogen te beschermen. Hierdoor kan de intense lichtreflectie door sneeuw minder schadelijk zijn voor de ogen.
Koude lucht kan ook het risico van droge ogen vergroten, daarom moeten mensen met een neiging tot droge ogen regelmatig vochtinbrengende oogdruppels gebruiken en hun ogen beschermen tegen de wind.
Andere punten om op te letten zijn:
-
Gebruik altijd oogbescherming op zonnige, bewolkte dagen en in besneeuwde omgevingen.
-
Vermijd het wrijven in de ogen tijdens langdurig blootstelling aan sneeuw of water.
-
Personen met lichte oogkleur moeten extra voorzichtig zijn omdat zij gevoeliger kunnen zijn voor licht.
-
Voedingsmiddelen die vitamine C, vitamine A en omega-3 bevatten, regelmatig consumeren om de gezondheid van de ogen te bevorderen.
Veelgestelde Vragen
Veroorzaakt sneeuwblindheid permanent zichtverlies?
Nee, het is niet permanent. Herhaalde blootstelling aan UV-stralen kan echter leiden tot permanente schade aan het hoornvlies of vroegtijdige cataract en andere langetermijnproblemen. Daarom moeten preventieve maatregelen worden genomen.
Wat moet iemand doen die sneeuwblindheid ervaart?
Iemand die sneeuwblindheid ervaart, moet de ogen rust gunnen. Blijf weg van fel licht, beperk schermgebruik en rust in een donkere omgeving. Wrijf niet in de ogen en raadpleeg indien nodig een specialist.
Bij wie komt sneeuwblindheid vaker voor?
Personen met lichte oogkleur, een droge oogstructuur, allergische oogproblemen en zij die in hooggelegen gebieden wonen, zijn vatbaarder voor sneeuwblindheid. Het is raadzaam dat deze groepen extra voorzichtig zijn met het gebruik van beschermende brillen.
Komt sneeuwblindheid alleen in de winter voor?
Nee, sneeuwblindheid kan ook optreden op reflecterende oppervlakken zoals zee, zand of ijs. Daarom moeten dezelfde maatregelen ook in de zomer aan de kust worden genomen.
