Ürək ağrısı, döş qəfəsində hiss edilən və müxtəlif sağlamlıq vəziyyətləri ilə əlaqəli olaraq ortaya çıxa bilən bir şikayətdir. Ürək ağrısı nə üçün olur sualının cavabı; ürək və damar xəstəlikləri, əzələ-iskelet sistemi, həzm sistemi və stres kimi faktorlarla əlaqələndirilə bilər. Ürək ağrısına nə yaxşı gələcəyini müəyyən etmək, altdakı səbəbə görə dəyişə bilər. Ağrının müddəti, şiddəti və müşayiət edən simptomlar insandan insana fərqlənə bilər və nəfəs darlığı, tərləmək və ya başgicəllənmə kimi əlamətlərin olması halında bir həkim tərəfindən qiymətləndirilməlidir.
Ürək Ağrısı Nədir?
Ürək ağrısı, göğüsdə sıxılma, yanma, batma və ya təzyiq hissi şəklində ortaya çıxa biləcək bir narahatlıqdır. Ümumiyyətlə ürəklə əlaqəli ciddi bir problemin əlaməti ola biləcəyi kimi, bəzi hallarda fərqli sağlamlıq problemlərindən də qaynaqlana bilər. Ürək mənşəli göğüs ağrıları adətən sol qola, çənəyə, arxaya və ya mədə bölgəsinə yayılabilir və yanında nəfəs darlığı, tərləmə və başgicəllənmə kimi əlamətlər də görülə bilər.
Ürək (Göğüs) Ağrısı Nə Üçün Olur?
Ürək ağrısına ürək və damar xəstəliklərinin yanı sıra əzələ-iskelet sistemi, həzm sistemi və stres kimi fərqli səbəblər də yol aça bilər. Ürək və damar xəstəliklərinin yanı sıra əzələ, mədə və stres mənşəli hallar da ürək ağrısına səbəb ola bilər. Ağrının müddəti, şiddəti, yayılması və müşayiət edən əlamətlər altdakı səbəb haqqında ipucu verə bilər. Buna görə döş qəfəsində hiss edilən ağrının düzgün şəkildə qiymətləndirilməsi vacibdir.
Koronar Arter Xəstəliyi (Damar Tıxanıklığı): Ürək damarlarının daralması və ya tıxanması nəticəsində ürəyin yetərincə oksigen almaması, göğüs ağrısına səbəb ola bilər. Bu ağrılar adətən efor zamanı ortaya çıxar və istirahətlə yüngülləşə bilər.
Ürək Krizi: Ürək krizində göğüs ağrısı şiddətlidir və adətən sol qola, çənəyə və ya arxaya yayılır. Tərləmə, mədə bulantısı və nəfəs darlığı kimi əlavə əlamətlərlə birlikdə görülür.
Ürək Əzələsi İltihabı (Miyokardit): Miyokardit, ürək əzələsinin iltihablanması nəticəsində meydana gəlir və göğüs ağrısı, yorğunluq, çarpıntı kimi əlamətlərlə özünü göstərir.
Perikardit (Ürək Zarı İltihabı): Ürək zarının iltihablanması, xüsusilə nəfəs alarkən və ya yatarkən daha bəlli olan göğüs ağrısına səbəb ola bilər.
Stres və Anksiyete: Gərgin stres və panik atak, ürək ağrısına bənzər bir göğüs ağrısı hissinin yaranmasına səbəb ola bilər. Stres mənşəli göğüs ağrıları adətən qısa müddətli olur və müəyyən bir tetikleyici ilə meydana gəlir.
Əzələ və Sümük Problemləri: Qabırga sınıqları, əzələ spazmları və ya onurğa problemləri, göğüs bölgəsində ağrıya səbəb ola bilər. Bu növ ağrılar adətən hərəkətlə artır və müəyyən bir bölgəyə təzyiq edildikdə hiss olunur.
Mədə və Həzm Sistemi Xəstəlikləri: Gasrtit, reflü və ya mədə ülseri kimi həzm sistemi xəstəlikləri, göğüsdə yanma və ağrı hissinə səbəb ola bilər. Yeməklərdən sonra meydana gələn ağrılar adətən mədə mənşəlidir.
Ürək Ağrısı Əlamətləri Nələrdir?
Ürək ağrısı, altdakı səbəbə bağlı olaraq fərqli şəkillerde hiss edilə bilər. Yayğın əlamətlər buradakılardır:
- Göğüs bölgəsində təzyiq, sıkışma və ya yanma hissi
- Sol qola, çənəyə, arxa və ya mədəyə yayılan ağrı
- Nəfəs darlığı və zor nəfəs alma hissi
- Tərləmə, başgicəllənmə və mədə bulantısı
- Ürək çarpıntısı və nizamsız ürək atışları
- Yorğunluq və halsızlıq hissi
Əlamətlər altdakı səbəbə bağlı olaraq insanadan insana fərqlənə bilər.
Ürək Ağrısına Nə Yaxşı Gəlir?
Ürək ağrısını yüngülləşdirmək və qarşısını almaq üçün alınması mümkün olan bəzi önlemlər buradakılardır:
- Sağlam və Balanslı Qidalanma: Ürək dostu qidalar istehlak etmək, damar sağlamlığını qoruyaraq ürək ağrısının qarşısını almağa kömək edə bilər. Aralıq dənizi dieti kimi sağlam qidalanma programları seçilməlidir.
- Daima İdman: Yüngül tempolu yerişlər, üzmək və ya velosiped sürmək kimi kardiyovaskuler məşqlər, ürək sağlamlığını qorumaq üçün olduqca vacibdir.
- Stresdən Qaçınmaq: Stres, ürək sağlamlığı üzərində mənfi təsirlər yarada bilər. Yoqa, meditasyon və nəfəs məşqləri kimi metodlarla stres yönetimi sağlana bilər.
- Siqaret və Alkoqoldan Uzaq Durmaq: Siqaret və alkoqol istehlakı, damarları mənfi təhlil edərək ürək xəstəliklərinin riskini artıra bilər.
- Daima Doktor Müşahidəsi: Xüsusilə ailəsində ürək xəstəliyi olan insanların daima sağlamlıq kontrollarını ihmal etməməsi gərəkir.
Nə Zaman Həkimə Gidilməlidir?
Aşağıdakı hallar yaşanarsa təcili olaraq bir həkimə başvurulmalıdır:
- Göğüs ağrısı şiddətli və uzun müddətlidir.
- Ağrı sol qola, çənəyə və ya arxa bölgəyə yayılır.
- Nəfəs almaq çətinləşir, bayılma hissi olur.
- Ağrı ilə birlikdə mədə bulantısı, soyuq tərləmə və ya başgicəllənmə görülür.
Bu növ hallar, ciddi bir ürək problemi əlaməti ola bilər və təcili tibbi müdaxilə gerektirebilir.
Tez-tez Sorulan Suallar
Ara sıra ürək ağrısı nə üçün olur?
Psixoloji ürək ağrısı necə olur?
Psixoloji mənşəli ürək ağrısı, stres, anksiyete bozukluğu və ya panik atak kimi hallarda ortaya çıxır. Bu növ ağrılar batma, sıxılma və ya təzyiq hissi şəklində tanımlanır və adətən fiziki fəaliyyət deyil, yoğun emosional stres səbəbiylə tetiklenir. Xəstələr adətən ürək krizi keçirdiklərinə dair hiss edir amma testlər nəticəsində ürəkdəki hər hansı bir problem göstərilmir. Psixoloji göğüs ağrıları nəfəs məşqləri və ya rahatlama texnikaları ilə azaldıla bilər.
Stresə bağlı ürək ağrısı necə keçər?
Stresə bağlı ürək ağrısını yüngülləşdirmək üçün təsirli yollar arasında stres yönetimi teknikləri yer alır. Daima nəfəs məşqləri, meditasyon, yoqa, yeriş kimi fiziki aktiviteler stresi azaltır və ürək sağlamlığını destekler. Yuxu düzeninə diqqət edilməsi, kafein və alkoqol istehlakından qaçınılması vacibdir. Stres meneşeli göğüs ağrılarında psixoloji destek veya terapi gerekebilir.
Anksiyete ürək ağrısı yaparmı?
Bəli, anksiyete ürək ağrısına yol aça bilər. Yoğun kaygı, vücudda "hücum və ya qaç" reaksiyasını tetiklerək ürək atışlarını hızlandıra bilər, əzələləri sıkabilir və göğüs bölgəsində ağrı benzeri hisslər yarada bilər. Bu durum özellikle panik atak keçirənlərdə ürək kriziyle qarışdırıla bilər. Anksiyetə bağlı göğüs ağrıları adətən müvəqqəti olur, fiziki bir səbəb olmadan ortaya çıkar və bəzən nəfəs darlığı, başgicəllənmə və tərləmək kimi əlamətlərlə birlikdə görülə bilər.
