Qasıq ağrısı, gündəlik həyatda tez-tez rast gəlinən və müxtəlif səbəblərlə ortaya çıxa bilən bir şikayətdir. Qadınlarda və kişilərdə müşahidə oluna bilən bu vəziyyət; əzələ və bağ toxumalarından həzm sistemi, sidik sistemi və ya reproduktiv orqanlara qədər müxtəlif strukturlardan qaynaqlana bilər. Ağrının müddəti, intensivliyi və ona yoldaşlıq edən simptomlar yaranma səbəbindən asılı olaraq dəyişə bilər. Bu səbəbdən xüsusilə uzun sürən, təkrarlayan və ya gündəlik həyatı təsirləyən şikayətlərin qiymətləndirilməsi əhəmiyyət daşıyır.
Qasıq Ağrısı Nədir?
Qasıq ağrısı; qarının aşağı hissəsi ilə bud arasında yerləşən nahiyədə hiss olunan narahatlıq kimi tərif edilir. Bu bölgədə əzələlər, bağ toxumaları, sinirlər, limfa düyünləri, sidik yolları və reproduktiv sistem orqanları birlikdə yerləşdiyi üçün ağrının mənbəyi həmişə tək bir struktura bağlı olmaya bilər.
Bəzi şəxslərdə ağrı qəflətən ortaya çıxarkən, bəzi hallarda zamanla artan gediş göstərə bilər. Hərəkət zamanı daha da nəzərə çarpması, istirahətlə yüngülləşməsi və ya fərqli nahiyələrə yayılması mümkündür.
Qasıq Ağrısının Əlamətləri Nələrdir?
Qasıq ağrısı təkbaşına ortaya çıxa biləcəyi kimi müxtəlif əlamətlərlə birlikdə də müşahidə oluna bilər. Tez-tez yoldaşlıq edən əlamətlər:
-
Batma, dartılma və ya sızlama hissi
-
Alt qarın nahiyəsinə yayılan ağrı
-
Hərəkətlə artan həssaslıq
-
Ürəkbulanma
-
Sidik edərkən yanma
-
Tez-tez sidiyə çıxma
Qadınlarda bəzi hallarda aybaşı dövründə dəyişikliklər və ya vaginal axıntı; kişilərdə isə qasıq nahiyəsində həssaslıq kimi əlamətlər müşahidə oluna bilər.
Qasıq Ağrısı Nədən Yaranır?
Qasıq ağrısı; əzələlər, bağ toxumaları, həzm sistemi, sidik sistemi və ya reproduktiv orqanları təsirləyən müxtəlif vəziyyətlərlə əlaqəli olaraq meydana çıxa bilər.
Əzələ və Bağ Toxuması Mənşəli Səbəblər
Qasıq nahiyəsindəki əzələlərin zorlanması, gərilməsi və ya zədələnməsi hərəkət zamanı ağrıya səbəb ola bilər. Xüsusilə intensiv fiziki aktivlik, qəfil hərəkətlər və ya idmandan sonra nahiyədə həssaslıq və narahatlıq hissi yarana bilər.
-
İntensiv fiziki aktivlik
-
İdman zədələri
Həzm Sistemi Mənşəli Səbəblər
Qarın daxili orqanlarını təsirləyən bəzi vəziyyətlər ağrının qasıq nahiyəsinə yansımasına səbəb ola bilər. Xüsusilə bağırsaq hərəkətlərindəki dəyişikliklər və ya iltihabi proseslər alt qarın və qasıq nahiyəsində narahatlıq hissi yarada bilər.
-
Qəbizlik
-
Bağırsaq infeksiyaları
Sidik Sistemi Mənşəli Səbəblər
Sidik yolları və böyrəklərlə əlaqəli vəziyyətlərdə yaranan ağrı bəzən qasıq nahiyəsində hiss oluna bilər. Xüsusilə infeksiya və ya daş olması zamanı ağrıya sidik edərkən yanma, tez-tez sidiyə çıxma və ya narahatlıq hissi yoldaşlıq edə bilər.
-
Sidik yolu infeksiyaları
-
Böyrək daşları
Reproduktiv Sistemlə Əlaqəli Vəziyyətlər
Qadınlarda və kişilərdə reproduktiv sistemlə əlaqəli vəziyyətlər qasıq nahiyəsində ağrıya səbəb ola bilər. Bu ağrı bəzən dövri xarakter daşıya, bəzən isə davamlı və ya təkrarlayan şəkildə hiss oluna bilər.
-
Endometrioz
-
Xarici (ektopik) hamiləlik
-
Qasıq yırtığı
Qasıq ağrısının tək bir səbəblə əlaqəli olmadığı unudulmamalıdır. Buna görə də ağrının müddətinin, şiddətinin və ona yoldaşlıq edən əlamətlərin birlikdə qiymətləndirilməsi əhəmiyyətlidir.
Qadınlarda Qasıq Ağrısı Nədən Yaranır?
Qadınlarda qasıq ağrısının altında yatan səbəblər araşdırılarkən ginekoloji amillər ön planda qiymətləndirilə bilər. Ağrının aybaşı dövrü ilə əlaqəsi, müddəti və yoldaşlıq edən əlamətlər qiymətləndirməyə kömək edir.
Xüsusilə yumurtalıq mənşəli vəziyyətlər, endometrioz, pelvik infeksiyalar və ya hamiləliklə əlaqəli bəzi proseslər qasıq nahiyəsində ağrıya səbəb ola bilər. Bununla yanaşı, həzm sistemi və ya sidik sistemi mənşəli vəziyyətlər də oxşar şikayətlərə yol aça bilər.
Kişilərdə Qasıq Ağrısı Nədən Yaranır?
Kişilərdə qasıq ağrısı qiymətləndirilərkən əzələ-skelet sistemi, qasıq nahiyəsinin strukturları və urologiya ilə bağlı səbəblər birlikdə nəzərə alınır.
İntensiv fiziki aktivlikdən sonra yaranan zorlanmalar, qasıq yırtığı, sidik yolları ilə əlaqəli vəziyyətlər və ya xayalar və ətraf toxumaları təsirləyən bəzi xəstəliklər qasıq nahiyəsinə vuran ağrıya səbəb ola bilər. Ağrının qəflətən başlaması və ya şiddətli gediş göstərməsi halında qiymətləndirmə gecikdirilməməlidir.
Qasıq Ağrısında Diaqnoz Necə Qoyulur?
Qasıq ağrısının qiymətləndirilməsində ilk addım; ağrının nə zaman başladığı, nə qədər davam etdiyi, hansı vəziyyətlərlə əlaqələndiyi və yoldaşlıq edən əlamətlərin araşdırılmasıdır. Ardınca fiziki müayinə ilə ağrının yeri, yayılması və müvafiq nahiyədəki tapıntılar incələnir.
Klinik qiymətləndirməyə əsasən aşağıdakı üsullardan istifadə oluna bilər:
-
Qan testləri: İnfeksiya, iltihablanma və ya fərqli sistemik tapıntılar baxımından məlumat verə bilər.
-
Sidik testləri: Sidik yolu infeksiyaları, böyrək daşı və ya sidik sistemi ilə əlaqəli vəziyyətlərin qiymətləndirilməsinə kömək edə bilər.
-
Ultrasonoqrafiya: Qasıq nahiyəsi, qarın içi strukturlar və bəzi reproduktiv sistem mənşəli səbəblərin qiymətləndirilməsində tez-tez istifadə olunan görüntüləmə üsullarından biridir.
-
Maqnit Rezonans (MR) və Kompüter Tomoqrafiyası (KT): İlkin qiymətləndirmədən sonra zəruri görüldüyü hallarda daha ətraflı araşdırma məqsədilə istifadə oluna bilər.
Altda yatan səbəblərə görə daxili xəstəliklər, ümumi cərrahiyyə, qadın xəstəlikləri və doğuş və ya urologiya kimi müxtəlif ixtisasların birgə qiymətləndirməsi də lazım gələ bilər. Diaqnostik prosesin məqsədi yalnız ağrını azaltmaq deyil, ağrının mənbəyini düzgün müəyyən edərək uyğun yanaşmanı formalaşdırmaqdır.
Qasıq Ağrısı Necə Müalicə Olunur?
Qasıq ağrısında müalicə yanaşması, ağrıya səbəb olan vəziyyətdən asılı olaraq müəyyən edilir. Buna görə müalicə prosesində ilk növbədə ağrının mənbəyinin düzgün qiymətləndirilməsi hədəflənir.
Müalicə prosesində tətbiq oluna bilən yanaşmalar bunlardır:
-
Əzələ və bağ toxuması mənşəli ağrılarda: Əzələ üzərindəki yükün azaldılması məqsədlənir. Bu mərhələdə istirahət, fiziki aktivliyin müvəqqəti tənzimlənməsi və zəruri hallarda fizioterapiya tətbiqləri tövsiyə oluna bilər.
-
Sidik yolu infeksiyalarında: İnfeksiyanın nəzarət altına alınması və buna bağlı yaranan ağrı ilə sidik şikayətlərinin azaldılması hədəflənir. Müalicə prosesi həkim qiymətləndirməsinə uyğun planlanır.
-
Böyrək daşı ilə əlaqəli ağrılarda: Müalicə yanaşması daşın ölçüsü, yerləşdiyi nahiyə və şəxsin ümumi vəziyyətindən asılı olaraq dəyişə bilər. Bəzi hallarda yalnız müşahidə kifayət edərkən, bəzi şəxslərdə invaziv üsullar nəzərdən keçirilə bilər.
-
Qasıq yırtığında: Qarın içi toxumalar üzərində yaranan təzyiqin qiymətləndirilməsi əhəmiyyətlidir. Şikayətlərin səviyyəsi və müayinə tapıntılarına əsasən cərrahi müalicə seçimləri gündəmə gələ bilər.
-
Qadınlarda reproduktiv sistemlə əlaqəli səbəblərdə: Yumurtalıq kisti, endometrioz kimi vəziyyətlərdə müalicə; əlamətlərin şiddəti, müddəti və altda yatan səbəbə uyğun şəkildə planlanır.
Nə Zaman Həkimə Müraciət Etmək Lazımdır?
Qasıq ağrısı hər zaman təcili bir vəziyyətin göstəricisi olmasa da, bəzi əlamətlər tibbi qiymətləndirmə tələb edə bilər. Xüsusilə aşağıdakı hallarda səhiyyə müəssisəsinə müraciət edilməsi tövsiyə olunur:
-
Qəflətən başlayan və şiddətli ağrı
-
Ağrının getdikcə artması
-
Ateşin (hərarətin) yoldaşlıq etməsi
-
Sidik edərkən yanma və ya sidikdə qan görülməsi
-
Qadınlarda gözlənilməyən qanaxma
-
Kişilərdə nəzərə çarpan həssaslıq və ya şişlik
Tez-tez Verilən Suallar
Qasıq ağrısı nə zaman təhlükəli ola bilər?
Qəflətən başlayan, getdikcə artan və ya hərarət, ürəkbulanma, qusma, sidikdə dəyişikliklər və ya qanaxma kimi əlamətlərlə birlikdə müşahidə olunan qasıq ağrılarında qiymətləndirmə gecikdirilməməlidir.
Qasıq ağrısı özü-özünə keçərmi?
Bəzi hallarda şikayətlər qısa müddət ərzində yüngülləşə bilər. Lakin ağrının uzun sürməsi, təkrarlaması və ya gündəlik həyatı təsirləməsi halında səbəbinin araşdırılması vacibdir.
Qasıq ağrısı üçün hansı şöbəyə müraciət etmək lazımdır?
Qasıq ağrısının mənbəyi müxtəlif sistemlərlə əlaqəli ola bilər. İlkin qiymətləndirmə daxili xəstəliklər, ümumi cərrahiyyə, qadın xəstəlikləri və doğuş və ya urologiya şöbələrində aparıla bilər.
Qasıq ağrısı hamiləlik əlaməti ola bilərmi?
Qasıq nahiyəsində hiss olunan narahatlıq hamiləliyin erkən dövrlərində görünə bilən əlamətlərdən biri ola bilər. Lakin təkbaşına hamiləlik göstəricisi kimi qiymətləndirilməz. Gecikmə və ya əlavə əlamətlər varsa, müayinədən keçmək tövsiyə olunur.
Qasıq ağrısı gəzərkən niyə artır?
Qasıq ağrısının hərəkətlə artması; əzələ, bağ toxuması və ya qasıq nahiyəsindəki strukturlarda yaranan zorlanmalarla əlaqəli ola bilər. Lakin ağrının səbəbini yalnız hərəkətlə artmasına əsasən müəyyən etmək mümkün deyil. Şikayət uzun sürürsə və ya gündəlik həyatı təsirləyirsə, qiymətləndirilməsi tövsiyə olunur.
Bir tərəfli qasıq ağrısı nəyi göstərə bilər?
Qasıq ağrısı bəzi hallarda yalnız sağ və ya sol tərəfdə hiss oluna bilər. Ağrının yeri; əzələ zorlanmaları, həzm sistemi, sidik sistemi və ya reproduktiv sistemlə əlaqəli səbəblərlə bağlı ola bilər.
