Göz altı şişkinliyi uzun davam edərsə, ağrı və qızarıqlıq müşayiət edilirsə altda yatan bir sağlamlıq probleminin əlaməti ola bilər. Ani başlayan, tək gözde fərqlənən və ya görmədə dəyişiklik, ateş kimi təzahürlərlə birlikdə müşahidə edilən şişkinliklər diqqətlə dəyərləndirilməlidir. İnfeksiyalar, sinus problemləri, böyrək xəstəlikləri və ya allergik durumlar göz ətrafında qalıcı şişkinliklərə səbəb ola bilər. Şişkinliyin 24–48 saat ərzində azalmaması, artması və ya travma sonrası ortaya çıxması halında bir göz xəstəlikləri mütəxəssisi tərəfindən dəyərləndirilməsi məsləhətdir.
Göz altı şişkinliyi, yuxusuzluq, stres və ya yorğunluq kimi gündəlik həyat amillərindən yarana bilən yaygın bir vəziyyətdir. Lakin bəzi hallarda göz altı şişkinliyi; allergik reaksiyalar, infeksiyalar və ya müxtəlif sağlamlıq problemlərinin də əlaməti ola bilər. Xüsusilə ani yaranan, tək gözdə görünən və ya uzun müddət davam edən göz altı şişkinliklərinin bir mütəxəssis tərəfindən qiymətləndirilməsi vacibdir.
Göz Altı Şişkinliyi Niyə Yaranır?
Göz ətrafındakı toxumalarda maye yığılması, infeksiya və ya dövran problemləri göz altı şişkinliyə səbəb ola bilər. Həyat tərzi amilləri, allergik reaksiyalar və ya bəzi sağlamlıq problemləri də göz ətrafında şişkinliyə gətirib çıxara bilər. Göz altı şişkinliyə səbəb ola biləcək yaygın amillərdən bəziləri aşağıdakılardır:
-
Yorğunluq: Göz altında maye yığılmasına səbəb olaraq şişkinliyə səbəb ola bilər.
-
Allergiyalar: Polen, ev tozu mitesləri, heyvan tükləri kimi allergenlərə bağlı olaraq meydana gələn reaksiyalarda göz altı ödəmi səbəbli şişkinlik ortaya çıxar.
-
Sinüzit: Göz altına yaxın bölgədəki sinusların iltihablanması, təzyiqə və şişkinliyə səbəb ola bilər.
-
Duzlu Qidalanma və Su İstifadəsi Azlığı: Duzlu qidaların həddindən artıq istifadəsi bədəndə su yığılmasını artıraraq ödəm yaranmasına səbəb ola bilər.
-
Göz İnfeksiyaları: Arpacıq və ya konjonktivit kimi hallar, şişkinliyə müşayiət edən ağrı, qızartı və çapaklanma ilə özünü göstərə bilər.
-
Böyrək Rahatsızlıqları: Səhərləri daha da müəyyənləşən göz ətrafı ödəmləri, böyrək mənbəli ödəmlərin əlaməti ola bilər.
Ani Göz Altı Şişkinliyi Niyə Yaranır?
Ani göz altı şişkinliyi bir sıra amillərdən qaynaqlana bilər. Bunlar arasında həddindən artıq duz istifadəsi, allergik reaksiyalar, yuxu çatışmazlığı, dehidrasiya və müəyyən sağlamlıq problemləri yer alır.
Həddindən artıq duz istifadəsi bədənin su tutmasına səbəb ola bilər və göz ətrafında şişkinliyə gətirib çıxarar. Allergik reaksiyalar isə bədəndə histamin səviyyələrinin yüksəlməsinə və buna bağlı olaraq toxumalarda mayenin yığılmasına səbəb olur.
Yuxu çatışmazlığı və dehidrasiya, keçici göz altı şişkinliyə səbəb olur. Yuxusuzluq, qan damarlarının genişlənməsinə və göz ətrafındaki dərinin daha qaranlıq görünməsinə səbəb olurken; dehidrasiya isə maye çatışmazlığından qaynaqlanan yüngül bir şişkinliyə səbəb ola bilər.
Sağlamlıq problemləri və ya dərmanların yan təsirləri də ani göz altı şişkinliyə səbəb ola bilər. Məsələn, böyrək xəstəliyi və ya tiroid problemləri kimi hallar bədəndə mayenin nizamsız şəkildə yayılmasına səbəb ola bilər, bu da göz altı bölgələrində şişkinliyə gətirib çıxarar. Eyni şəkildə, bəzi dərmanlar bədəndəki maye balansını pozaraq göz altında şişkinliyə səbəb ola bilər.
Əgər göz altındakı şişkinlik tez inkişaf edər və digər simptomlarla birlikdə görünürsə, tibbi yardım ala bilərsiniz.
Tək Göz Altı Şişkinliyi Niyə Yaranır?
Tək göz altı şişkinliyi allergik reaksiyalar, göz infeksiyaları və ya üz zədələmələrindən qaynaqlanır. Eyni zamanda yuxusuzluq, həddindən artıq duz istifadəsi və alkoqol kimi amillər də tək göz altında şişkinliyə səbəb ola bilər.
Gözyaşı kanalındaki bir tıxanma da tək göz altında şişkinliyə səbəb ola bilər. Bu durum ağlama, burun axıntısı və soyuqdəymə kimi hallar ilə ortaya çıxa bilər.
Səhərləri tək göz altında şişkinlik fərq edirsinizsə, bu yuxu mövqenizdən qaynaqlana bilər. Üzünüzü yastığa basdıraraq yuxuladığınızda, təzyiq bir gözün ətrafındakı mayenin digər tərəfə doğru hərəkət etməsinə səbəb ola bilər.
Tək göz altında daimi və ya ağır şişkinlik yaşayırısınızsa, bunun arxasında ciddi bir sağlamlıq problemi olduğunu da nəzərə almalısınız. Böyrək xəstəliyi və ya hipertiroidizm kimi hallar tək tərəfli göz altı şişkinlik ilə əlaqələndirilmişdir. Buna görə, belə bir simptomla qarşılaştığınızda peşəkar tibbi yardım axtarmaq vacibdir.
Körpələrdə Göz Altı Şişkinliyi
Körpələrin həssas dərisi və incə qan damarları, göz altı bölgəsində yüngül şişkinliklərə səbəb ola bilər. Lakin bu cür şişkinliklər ümumiyyətlə keçicidir və xüsusi bir müalicə tələb etmir. Şişkinlik davamlı hala gələrsə və ya körpənizin görüşünə təsir etməyə başlayarsa, bir sağlamlıq mütəxəssisinə məsləhət görməlisiniz.
Göz infeksiyaları da körpələrdə göz altı şişkinliyinə səbəb ola bilər. Əgər körpənizin gözləri qızarır və yaşqlı görünürsə, bu bir infeksiyanın əlaməti ola bilər.
Allergiyalar da körpələrdə göz altı şişkinliyə səbəb ola bilər. Polen, ev tozları və evcil heyvan tükləri kimi allergen maddələr körpənizin göz ətrafında şişkinliyə səbəb ola bilər. Əgər allergik reaksiyalar söz konusu isə, allergiyanın mənbəyini müəyyənləşdirmək və ortadan qaldırmaq lazımdır.
Körpənizin həddindən artıq ağlaması da göz altı şişkinliyə səbəb ola bilər. Həddindən artıq ağlama qan damarlarının genişlənməsinə və beləliklə göz ətrafında yüngül bir şişkinliyə səbəb ola bilər.
Körpələrdə göz altı şişkinliyi ümumiyyətlə narahat edici bir durum deyil, lakin əlamətə səbəb olan vəziyyəti anlamaq vacibdir. Əgər körpənizin göz altında davamlı bir şişkinlik varsa və ya digər narahatlıq əlamətləri görünürsə, bir sağlamlıq mütəxəssisinə məsləhət görmək tövsiyə edilir.
Uşaqlarda Göz Altı Şişkinliyi Niyə Yaranır?
Uşaqlarda tez-tez müşahidə edilən şişliklər, müxtəlif allergik reaksiyalar və ya infeksiyöz xəstəliklər nəticəsində meydana gələ bilər.
Əvvəlcə, mövsümi allergiyalar (allergik rinit) söz konusu ola bilər. Yaz aylarında polenlərin artışı ilə baş göstərən bu tip bir durumda, uşağınızın burnundan davamlı axıntı gəlməsi və gözlərini qaşımaq ehtiyacı hiss etməsi mümkündür.
Göz ovalama vərdişi də göz altındaki şişliklərə səbəb ola bilər. Uşaqların bilmədən və ya stress altında gözlərini ovuşdurması, bölgədəki həssas kapilyar damarların qıcıqlanmasına və beləliklə şişkinliyin ortaya çıxmasına səbəb olur.
Viruslar və ya bakteriyalar səbəbindən inkişaf edən infeksionlar, gözde qızarıqlıq və şişkinliyə səbəb ola bilər. Bu tip hallarda valideynlərin diqqət etməsi lazım olan əlamətlər arasında yüksək hərarət və ümumi halsızlıq da vardır.
Uşaqlarda müşahidə edilən göz ətrafındaki şişliklərin ən yaygın səbəblərindən biri də Travmalardır. İdman fəaliyyətləri zamanı və ya enerjili oyunlar oynayərkən aldıqları zədələr, göz ətrafında ödəm və şişkinliyə səbəb ola bilər. Bu tip hallarda, şişlik uzun müddətli hala gələrsə və ya ağrılı olarsa mütləq mütəxəssis bir həkimdən yardım alınması lazımdır.
Göz Altı Şişkinliyinə Hansı Müalicələr Tətbiq Olunur?
Müalicə üsulları, şişkinliyin səbəbinə görə müəyyən edilir.
-
Allergiyaya Bağlı Şişliklərdə
Antihistaminik adlanan dərmanlar istifadə edilir. Antihistaminiklər, allergiya əlamətlərini yüngülləşdirmək üçün bədənin histamin reaksiyasını bloklayır. Eyni zamanda narahatlıq və qaşınmanı azaltmaq üçün xüsusi göz damcıları da reseptlə verilə bilər.
-
İnfeksiya Hallarında
Göz infeksiyaları bakteriyel və ya viral ola bilər və çox zaman antibiotik damcılarla müalicə edilir. Daha ciddi infeksiyalar isə sistemik dərman müalicəsi tələb edə bilər.
-
Gözyaşı Kanalı Tıxanmasında
Bu tip bir tıxanma, kanalın açılmasını təşviq etmək məqsədilə masaj texnikaları tövsiyə edilir. İsti kompres tətbiqi də şişkinliyi və rahatlığı azaltmağa kömək edə bilər. İrəlidəki hallarda isə sondalama proseduru tələb oluna bilər.
-
Travma Sonrası
Göz zədələnməsi və ya travma sonrası, şişkinliyi azaltmaq üçün adətən soyuq tətbiqlər tövsiyə edilir. Ağrını azaltmaq və narahatlığı azaltmaq üçün reseptlə və ya reseptsiz ağrı kəsicilər də istifadə edilə bilər.
-
Xroniki Hallarda
Uzun müddət davam edən və ya təkrarlayan göz şişliklerinde, altda yatan böyrək və ya tiroid xəstəliyi kimi sistemik problemləri müəyyən etmək üçün ətraflı bir dəyərləndirmə lazım ola bilər.
Göz Altı Şişkinlik Nə Zaman Təhlükəlidir?
Tez-Tez Sorulan Suallar
Göz altı şişkinliyi necə keçir?
Göz altı şişkinliyi; müntəzəm yuxu, kifayət qədər su istifade edilmə və göz ətrafına tətbiq edilən soyuq kompres ilə keçə bilər. Lakin göz altındakı şişkinlik uzun müddət davam edərsə, tək gözde fərqlənirsə və ya ağrı və qızarıqlıq kimi əlamətlərlə birlikdə görülərsə bir göz xəstəliyimütəxəssisi tərəfindən dəyərləndirilməsi məsləhətdir.
Göz altı şişkinliyi nəyin əlaməti ola bilər?
Göz altı şişkinliyi; yorğunluq, yuxusuzluq, həddindən artıq duz istifadə və ya allergiya kimi sadə səbəblərdən qaynaqlana bildiyi kimi, infeksiya, gözyaşı kanalı tıxanma, sinusit və ya böyrək xəstəlikləri kimi daha ciddi sağlamlıq problemlərinin də əlaməti ola bilər. Xüsusilə tək gözde olan, ağrılı, qızarıq və ya uzunmüddətli şişkinliklərdə bir göz mütəxəssisinə müraciət etmək lazımdır.
Tək gözdə şişkinlik olarsa nə edilməlidir?
Tək tərəfli göz altı şişlikləri adətən lokal bir problemlə əlaqəlidir. Diş apsesi, göz qapağı kistləri (şalazyon), arpacıq və ya göz yaşı bezində meydana gələn iltihab kimi hallar səbəb ola bilər. Bu tip hallarda şişliyin forması, müddəti və əlavə olunan əlamətlər qiymətləndirilərək mütəxəssis bir göz həkimi tərəfindən muayinə edilməlidir.
Göz altı şişkinliyi allergiyadan qaynaqlanırsa necə keçir?
Allergiyaya bağlı göz altı şişkinliklərdə öncə allergen maddənin müəyyən edilib uzaqlaşdırılması lazımdır. Soyuq kompres tətbiq etmək, gözləri ovaşmaqdan çəkinmək və həkimin təklif etdiyi antihistaminik dərmanlar və ya allergiyaya xüsusi göz damcıları istifadəsi də effektiv bir həll təmin edər.
Göz altı şişkinliklər özündən keçə bilərmi?
Bəzi yüngül hallar, yuxu çatışmazlığı, stress, yorğunluq və ya keçici allergik reaksiyalardan qaynaqlanan şişkinliklər istirahət, kifayət qədər su istifadə və soyuq tətbiqlərlə özündən keçə bilər. Lakin təkrarlayan, uzunmüddətli və ya ağrılı şişkinliklər mütləq mütəxəssis bir həkim tərəfindən dəyərləndirilməlidir.
Yaradılma Tarixi : 19.06.2025
Yeniləmə Tarixi : 09.03.2026
Yazar : Yeliz YİĞİT
Ünsiyyət : 0123104033
